Nghiên cứu

Trong đêm dài sinh tử của chuỗi luân hồi vô tận, chúng sinh bị đè nặng bởi ái hữu tham dục, bị bủa vây bởi quá nhiều nghiệp chướng khiến đôi lúc tưởng chừng như im lìm bất động. Nhưng không, dưới bề mặt phẳng lặng của biển nước bao la, những đợt sống ngầm vẫn liên tục chuyển dịch; dưới lòng đất, trong cái vỏ trơ cứng chai lì, khối lượng nham thạch khổng lồ vẫn nối tiếp sôi sục trào dâng... Cũng vậy, con người, một tổ hợp năm uẩn, không bao giờ bất động, đứng yên. Đó là quy luật.

Vốn bị giới hạn ngặt nghèo trong thân xác bé bỏng, mong manh, thường xuyên chạm mặt với những thực trạng chua xót đau buồn của nghiệp quả, con người đã phải nỗ lực không ngừng, cố gắng vươn lên, tìm kiếm, xác định cho mình một vị trí, hay nói cách khác, là khẳng định sự tồn tại của mình ở giữa trời đất non nước bao la; con người đã phải vất vả ngược xuôi trong biểu đồ ý thức để mong tìm ra phương thế, đã tất bật lui tới trong duyên sinh để củng cố niềm tin ...

Bỗng nhiên, những giòng chữ của một trang sách hiện lên, «...văn phật đạo trường viễn nhi bất sanh thối quyện», như một lời nhắc nhở, một sự khích lệ lớn lao cho bất cứ ai sống giữa cuộc đời này, đi trên con đường đó. Ở đây, Phật đạo không là gì khác, đó chính là con đường, con đường của trí tuệ và tình yêu. Với trí tuệ, con người biết và xác định được vị trí, thân phận của mình giữa dòng chảy của vô thường biến hoại; biết vạn sự, vạn vật chỉ tồn tại trong mối tương quan tương duyên, con người chỉ tồn tại trong cuộc sống cộng đồng, không thấy có cuộc sống của cá nhân ngoài cộng đồng ,

cũng không thể thấy còn tồn tại một cộng đồng nhân loại nếu cắt đi những phần tử con người riêng biệt. Với tình yêu, con người thấy hạnh phúc trong cuộc sống chan hòa là hạnh phúc đích thật, thấy ấm áp đôi chút trong sự băng giá cô đơn sâu thẳm của kiếp người và trên hết, thấy rằng, con người chỉ là nạn nhân, những nạn nhân như một nhà thơ nào đó đã từng nói “thuyền ai ngược gió, ai xuôi gió, cũng chỉ trong vòng bể thảm thôi”...

Nơi mảnh đất Miền Trung bé nhỏ với mùa Hạ nắng chang, khô cằn sỏi đá, mùa Đông rét buốt, lầy lội nước bùn với những đám mây đen nghịt sà thấp như sẵn sàng giáng xuống những thảm hoạ, tai ương nguy hiểm nhất, người dân Thừa Thiên & Huế, một trong những cụm dân cư, đã thấm thía đến tận đáy lòng về những thịnh nộ của thiên nhiên, về những cuồng si của nhân thế.

Và bây giờ, như bất chợt bùng lên ý tưởng, gom góp đôi điều gì đó của người xưa, của Phật Tổ, với những giòng chữ trên trang giấy, qua những khảo cứu, biên dịch hay thêm vào vài ba sáng tác thơ văn... được xem như những sợi chỉ nối kết tâm tình của những người đồng điệu nhằm sưởi ấm đôi chút hay xua đi khí lạnh mùa Đông. Và đấy chính là lý do sự có mặt của “TẬP SAN NGHIÊN CỨU PHẬT HỌC” mà quý vị có ở trong tay.

Mạnh Đông, Tân Tỵ.

Huế, Ngày 19 tháng 11 năm 2001

Tỳ kheo Thích Thiện Hạnh.

(trích tsnc.1)

Cập nhật: 10/03/2006