<html>਀ 
<head>਀㰀洀攀琀愀 栀琀琀瀀ⴀ攀焀甀椀瘀㴀∀䌀漀渀琀攀渀琀ⴀ吀礀瀀攀∀ 挀漀渀琀攀渀琀㴀∀琀攀砀琀⼀栀琀洀氀㬀 挀栀愀爀猀攀琀㴀甀渀椀挀漀搀攀∀㸀 
<title>Thiên thứ ba: Lý tưởng và sự thực hiện</title>਀㰀猀琀礀氀攀㸀 
<!--਀栀㄀ 
	{margin-top:24.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ爀椀最栀琀㨀　挀洀㬀 
	margin-bottom:12.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ氀攀昀琀㨀　挀洀㬀 
	text-align:center;਀ऀ瀀愀最攀ⴀ戀爀攀愀欀ⴀ愀昀琀攀爀㨀愀瘀漀椀搀㬀 
	text-autospace:none;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㘀⸀　瀀琀㬀 
	font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀爀攀搀紀 
p.BodyText਀ऀ笀洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀⸀　　　㄀瀀琀㬀 
	text-align:justify;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ椀渀搀攀渀琀㨀㄀⸀　挀洀㬀 
	line-height:150%;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㈀⸀　瀀琀㬀 
	font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀⌀㌀㌀㌀㌀㤀㤀㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ氀攀昀琀㨀　挀洀㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ爀椀最栀琀㨀　挀洀㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀　挀洀紀 
h2਀ऀ笀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀㄀㠀⸀　瀀琀㬀 
	margin-right:0cm;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀㄀㈀⸀　瀀琀㬀 
	margin-left:0cm;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ愀氀椀最渀㨀挀攀渀琀攀爀㬀 
	page-break-after:avoid;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㐀⸀　瀀琀㬀 
	font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀洀愀爀漀漀渀㬀 
	}਀栀㌀ 
	{margin-top:12.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ爀椀最栀琀㨀　挀洀㬀 
	margin-bottom:6.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ氀攀昀琀㨀　挀洀㬀 
	page-break-after:avoid;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㈀⸀　瀀琀㬀 
	font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀渀愀瘀礀紀 
p.MsoBodyTextIndent਀ऀ笀洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀⸀　　　㄀瀀琀㬀 
	text-align:justify;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ椀渀搀攀渀琀㨀㄀⸀　挀洀㬀 
	line-height:150%;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㈀⸀　瀀琀㬀 
	font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀渀愀瘀礀㬀 
	font-style:italic;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ氀攀昀琀㨀　挀洀㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ爀椀最栀琀㨀　挀洀㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀　挀洀紀 
span.MsoFootnoteReference਀ऀ笀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀∀吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀∀㬀 
	color:#FF0000;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀渀漀渀攀㬀 
	text-line-through:none;਀ऀ瘀攀爀琀椀挀愀氀ⴀ愀氀椀最渀㨀戀愀猀攀氀椀渀攀㬀紀 
-->਀㰀⼀猀琀礀氀攀㸀 
</head>਀ 
<body>਀ 
<h1>THIÊN THỨ BA:<br>਀䰀� 吀꼀�丞䜀 嘀쀀 匀„吀䠀䌞 䠀䤀였丞☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀栀㄀㸀 
<p class="BodyText" align="center" style="text-align: center; text-indent: 0cm">਀㰀椀㸀⠀䰀甀관渞 瘀섀„䐀椀윀琞 瘀 퀀ꄀ漞 퀀뼀⤞㰀⼀椀㸀㰀⼀瀀㸀 
<h2><a name="_12"></a>CHƯƠNG I<span style="font-size: 10.0pt; font-family: Arial; color: black">:਀㰀戀爀㸀 
</span>TỔNG QUÁT VỀ TU ÐẠO LUẬN</h2>਀㰀栀㌀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开㄀㈀㄀∀㸀㰀⼀愀㸀㄀ⴀ 倀䠀꼀ꀁ丁䜀 䌀䠀숀䴀 吀唀 퀀ꀀ伞 䌀Ȁ丁 䈀ꈀ丞㨀㰀⼀栀㌀㸀 
<p class="BodyText">Nói một cách đơn giản, theo Phật, cái lý tưởng của sinh mệnh ਀瘀 栀ꄀ渞Ⰰ 琀爀뀀�挞 栀뼀琞Ⰰ 渀栀�„瘀漀 猀„猀椀甀 瘀椀윀琞 栀椀윀渞 琀栀挞 洀 ᄀꄁ琞 ᄀ뀁挞⸀ 一椀 挀挀栀 欀栀挀Ⰰ  
thay vì đề cao sinh mệnh vô hạn, tận lực thuyết minh nó, thì lại dựa vào cái ਀猀椀渀栀 洀윀渞栀 栀甞 栀ꄀ渞 渀礀 ᄀ쌁„洀 最椀ꌀ椞 瀀栀渀最 挀漀渀 渀最뀀�椞Ⰰ 渀栀�„ᄀ 洀 氀ﴀ 琀뀀�渞最 挀愞 渀最뀀�椞  
ta mới có thể thực hiện được. Vì, theo Phật, cho dù yêu cầu của sinh mệnh vô hạn ਀挀 氀 挀̀渁 挀„挀愞 氀ﴀ 琀뀀�渞最 ᄀ椁 渀愞 琀栀 ᄀ 挀栀대渞最 焀甀愀 挀椀渁最 挀栀준„渀椀 瘀섀„瀀栀꜀渞 琀椀섀洞 琀渀最  
nội tại mà thôi. Trái lại, giải thoát là phải nhìn thẳng vào hiện thực, ne nờ sự ਀戀挞 戀挀栀 栀椀윀渞 琀栀挞 洀 ᄀ뀁挞 琀栀漀琀 氀礀 琀栀 琀爀漀渀最 瀀栀꜀渞 渀�椞 琀ꄀ椞 挀椀渁最 琀„洀�„爀愀 洀�琞  
cảnh giới kỳ diệu, bất tử: cái mà Phật gọi là giải thoát (mokkha), là niết-bàn ਀⠀渀椀戀戀愀渀愀⤀ 挀栀渀栀 氀 �„ᄀ⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Như thế, ta là sinh pháp, ở trong sinh pháp sinh ਀爀愀 戀椀 琀栀턀渞最 洀 挀꜀甞 瘀 猀椀渀栀Ⰰ 瘀 琀栀뀀渞最 愀渀 ꤀渞 渀椀뼀琞ⴀ戀渀⸀ 吀愀 琀„氀漀 瀀栀瀀Ⰰ �„琀爀漀渀最  
lão pháp, biết được bi thống mà cầu vô lão, vô thượng an ẩn niết-bàn và đã đạt ਀ᄀ뀁挞 ☀†挀栀漀 ᄀ뼁渞 戀윀渞栀Ⰰ 琀Ⱎ 뀀甁Ⰰ 戀椀Ⰰ 欀栀픀„渀漀 挀椀渁最 琀栀뼀ᴞ㰠猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀 渀漀爀洀愀氀∀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㜀㘀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㜀㘀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㜀㘀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Trên đây là những lời Phật thuật lại sau khi thành đạo, có ਀渀最栀⤀愁 氀 欀栀椀 欀栀洀 瀀栀 ᄀ뀁挞 猀椀渀栀Ⰰ 氀漀Ⰰ 戀윀渞栀Ⰰ 琀„栀椀윀渞 琀栀挞 琀挞 氀 ᄀ 琀„戀椀뼀琞 ᄀ뀁挞  
cái bất sinh bất diệt mà thể hiện sinh mệnh tuyệt đối vậy.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一栀뀀渁最Ⰰ 倀栀관琞 戀ꌀ漞 猀椀甀 瘀椀윀琞 栀椀윀渞 琀栀挞 琀栀 ﴀ 渀最栀⤀愁 ꔀ礞 渀栀뀀 琀栀뼀„ 
nào? Vấn đề này, như đã nói ở thiên trước, chủ yếu không ngoài nguồn gốc thành ਀氀관瀞 栀椀윀渞 琀栀挞 洀 ᄀ뀁挞 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀⸀ 吀挞 氀Ⰰ 渀栀�„ﴀ 挀栀 挀 琀栀쌀„欀栀甀ꔀ琞 瀀栀挞 ᄀ뀁挞 渀栀渞最  
cái được biểu thỉ bằng những danh từ <i>vô minh, dục, ái, ngã chấp, ngã dục, ਀瘀⸀瘀☀†㰀⼀椀㸀洀 ᄀ뀁挞 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀⸀ 嘀Ⰰ 琀栀攀漀 倀栀관琞Ⰰ 琀ꔀ琞 挀ꌀ„猀„戀ꔀ琞 洀渀 瘀 洀ꔀ琞 琀„搀漀 �„ 
hiện tại đều được tạo ra bởi ý chí sinh hoạt khẳng định của cá thể như đã thường ਀ᄀ뀁挞 渀椀 ᄀ뼁渞 �„琀爀渀⸀ 一뼀甞 琀栀漀琀 氀礀 ᄀ뀁挞 猀„猀椀渀栀 栀漀ꄀ琞 欀栀대渞最 ᄀ쬁渞栀 挀愞 ﴀ 挀栀 琀栀Ⰰ �„ 
phương diện khác, tức là sinh hoạt kẳng định tự chủ. Nói một cách khái quát, ਀琀栀攀漀 倀栀관琞Ⰰ 挀漀渀 渀最뀀�椞 瘀 洀漀渀最 挀꜀甞 ᄀ뀁挞 猀턀渞最 挀渀 瘀⤀渁栀 瘀椀씀渞 渀渀 琀椀쌀甞 渀最Ⰰ 琀 爀愀Ⰰ  
không thể không lấy một lần chết đi làm điều kiện, đó là phương châm căn bản của ਀倀栀관琞 ᄀ쌁„琀栀挞 栀椀윀渞 氀ﴀ 琀甀�渞最⸀ ☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Đứng về phương diện lịch sử mà nói, dĩ nhiên, đây chưa hẳn ਀挀栀준„氀 琀뀀 琀뀀�渞最 挀愞 倀栀관琞 最椀漀Ⰰ 洀 ᄀ 挀椀渁最 氀 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀 焀甀愀渀 欀쌀„琀„最椀愞 琀栀�椞 ᄀꄁ椞  
Áo-Nghĩa-Thư trở về sau.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀ᰀ䬠栀椀 琀栀漀琀 氀礀 ᄀ뀁挞 栀뼀琞 琀栀ꌀ礞 洀촀椞 椀 搀挞 琀爀漀渀最 氀渀最  
người thì lúc đó chết mà không phải là chết, mà là thể hiện thành phạm; khi đã ਀ᄀ괁瀞 渀琀 ᄀ뀁挞 洀촀椞 砀椀섀渞最 砀挀栀 琀爀漀渀最 氀渀最 渀最뀀�椞 琀栀 氀切挀 ꔀ礞 挀栀뼀琞 洀 琀栀渀栀 戀ꔀ琞 琀„ⴀ  
đó chính là lời dạy trong (Ô-Ba-Ni-Giạ-Ðà) vậy”.<span style="font-style: normal"><a name="_ftnref177" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn177"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[177]</span></span></a>&nbsp;</span></p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀爀渀 ᄀ礀 氀 渀栀渞最 挀甀 渀椀 ᄀ뀁挞 最栀椀 挀栀瀀 琀爀漀渀最 섀漀ⴀ一最栀⤀愁ⴀ吀栀뀀⸁  
Trong đó có câu <i>“ngươi thể hiện thành phạm” </i>(Brahma sàmanusnuti) nếu được ਀琀栀愀礀 戀넀渞最 㰀椀㸀ᰀ琠栀쌀„栀椀윀渞 琀栀渀栀 渀椀뼀琞ⴀ戀渀ᴀ†㰀⼀椀㸀琀栀 挀 欀栀挀 挀栀椀 倀栀관琞 最椀漀㼀  
Giải-thoát-quan của Phật giáo cũng đã dẫn khởi từ hệ thống ấy. Duy có điểm bất ਀ᄀ팁渞最 氀Ⰰ 挀挀 瀀栀椀Ⰰ 搀뀀�椞 洀�琞 栀渀栀 琀뀀�渞最 渀漀 ᄀⰀ ᄀ섁甞 琀栀愞 渀栀관渞 洀�琞 挀 琀栀쌀„挀턀„ᄀ쬁渞栀  
làm lý tưởng, còn Phật thì bát lại quan niệm này mà nhờ vào giải thoát để khẳng ਀ᄀ쬁渞栀 猀椀渀栀 栀촀ꄞ琞 瀀栀픀„戀椀뼀渞 琀„挀栀㨞 ᄀ 氀 ᄀ뜁挞 琀爀뀀渁最 氀�渞 渀栀ꔀ琞 挀愞 倀栀관琞⸀ 吀洀 氀ꄀ椞Ⰰ  
những phương châm để thực hiện lý tưởng mà Phật chủ trương đều được phác họa ਀琀栀攀漀 渀栀뀀 氀관瀞 琀爀뀀�渞最 欀쌀„琀爀渀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Nói một cách đơn giản, nếu <i>ngã chấp, ngã dục </i>càng ਀洀ꄀ渞栀 琀栀 挀漀渀 渀最뀀�椞 挀渀最 挀挀栀 砀愀 氀ﴀ 琀뀀�渞最Ⰰ 渀最뀀挞 氀ꄀ椞Ⰰ 栀촀„琀栀漀琀 氀礀 ᄀ뀁挞 渀最 挀栀ꔀ瀞Ⰰ  
ngã dục bao nhiêu thì càng gần với lý tưởng bấy nhiêu, đó là phương châm lớn ਀琀爀漀渀最 琀甀ⴀᄀꄁ漞ⴀ焀甀愀渀 挀愞 倀栀관琞⸀ 䌀渀 渀栀뀀 氀洀 琀栀뼀„渀漀 ᄀ쌁„琀栀挞 栀椀윀渞 ᄀ뀁挞 瀀栀뀀ꄁ渁最 挀栀洀 ꔀ礞  
thì đó mới chính là mối quan tâm toàn lực của Phật, và, nói một cách tóm tắt, ਀ᄀ뜁挞 琀爀뀀渁最 挀愞 倀栀관琞 挀 琀栀쌀„戀ꌀ漞 挀椀渁最 �„ᄀ椁쌀洞 ᄀ⸀㰀⼀瀀㸀 
<h3><a name="_122"></a>2- PHƯƠNG PHÁP TU ÐẠO CỦA ÐƯƠNG THỜI VÀ PHƯƠNG PHÁP TU ÐẠO CỦA PHẬT:</h3>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一栀뀀 ᄀ 渀椀 �„琀栀椀渀 ᄀ꜁甞Ⰰ 渀뼀甞 瀀栀渀 琀挀栀 琀渞最 ᄀ椁쌀洞 挀愞  
tu-đạo-quan của Phật có rất nhiều chỗ tương thông với phương pháp tu đạo của xã ਀栀�椞 琀甀 栀渀栀 ᄀ뀁ꄁ渁最 琀栀�椞 挀椀渁最 渀栀뀀 挀愞 挀挀 琀栀�椞 ᄀꄁ椞 琀爀뀀�挞 ᄀ⸀ 䌀栀대渞最 栀ꄀ渞Ⰰ 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最  
pháp thiền định, thì <i>Tứ Thiền </i>và <i>Tứ vô sắc định </i>đều bắt nguồn từ ਀挀挀 渀最 琀椀渀 䄀ⴀ䰀愀ⴀ䰀愀 瘀 唀ꔀ琞ⴀ퀀ⴀ䜀椀㬀 挀渀 㰀椀㸀渀最椀 最椀�椞 㰀⼀椀㸀琀栀 ᄀꄁ椞 欀栀椀 挀椀渁最 最椀턀渞最  
như những điều đã được những người Bà-La-Môn giáo thái dụng từ trước. Ðến phương ਀瀀栀瀀 㰀椀㸀愀渀 挀뀀 㰀⼀椀㸀琀爀漀渀最 洀豈愀 洀뀀愁 挀椀渁最 氀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 琀甀 栀渀栀 挀�渞最 琀栀渀最 最椀愞 挀挀  
đoàn Sa-Môn thời bấy giờ. Tiến lên bước nữa mà nhận xét thì <i>Bát-Chính-Ðạo </i>਀栀 ᄀ 欀栀渀最 ᄀ뀁挞 挀栀甀礀쌀渞 栀愀 琀„䈀琀ⴀ퀀挞 挀愞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 ᄀ 猀愀漀㼀 一最漀椀 爀愀Ⰰ 挀渀 爀ꔀ琞  
nhiều điểm tương tự như thế không thể đề cập hết được. Lại nữa, trong những ਀瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 琀甀 搀뀀渞最 琀栀渀最 琀栀뀀�渞最 ᄀ뀁挞 挀漀椀 渀栀뀀 ᄀ뜁挞 栀甞 挀愞 倀栀관琞 最椀漀Ⰰ 渀뼀甞 渀最栀椀渀  
cứu xa hơn ta sẽ thấy cũng có rất nhiều chỗ cộng thông với các phái, hoặc chỉ ਀栀ꄀ椁 欀栀挀 瘀섀„栀渀栀 琀栀挞 洀 琀栀椀⸀ 퀀椀섀甞 猀봀„欀栀椀뼀渞 挀栀漀 渀最뀀�椞 琀愀 渀最ꄀ挞 渀栀椀渀 氀 欀栀渀最  
những chỉ những phương châm giải thoát ấy mà ngay cả đến phương pháp thực hiện ਀挀椀渁最 最椀턀渞最 渀栀愀甀 渀愞⸀ 一栀뀀 瘀관礞Ⰰ 猀„琀栀관琞 欀栀渀最 琀栀쌀„挀栀턀椞 挀椀 氀 挀栀渀栀 倀栀관琞 挀椀渁最 ᄀ  
thái dụng phương pháp của đương thời không ít, và điều này đôi khi chính đức ਀倀栀관琞 挀椀渁最 ᄀ 琀栀愞 渀栀관渞⸀ 吀爀漀渀最 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 倀栀관琞 䜀椀漀Ⰰ 渀最뀀�椞 琀愀 琀栀뀀�渞最 琀栀ꔀ礞 渀栀渞最  
câu như “Bà-La-Môn nói thế, và ta cũng nói như thế” chính là ý ấy.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一栀뀀 瘀관礞Ⰰ 瘀섀„ᄀ椁쌀洞 渀礀Ⰰ 挀椀 ᄀ뜁挞 猀꼀挞 挀愞 倀栀관琞 �„挀栀휀„渀漀㼀 퀀뜀挞  
sắc của Phật không phải những đức mục biểu hiện bên ngoài mà ở ở như tinh thần ਀琀栀挞 琀뼀„栀愀Ⰰ 瘀 渀栀渞最 ᄀ椁쌀甞 倀栀관琞 搀ꄀ礞 渀最뀀�椞 琀愀 氀洀 琀栀攀漀 ᄀ섁甞 氀 渀栀渞最 ᄀ椁섀甞 搀漀 挀栀渀栀  
đức Phật tự thể hiện bằng nổ lực, chứ không phải do truyền thừa: đó là một trong ਀渀栀渞最 ᄀ뜁挞 猀꼀挞 氀�渞 渀栀ꔀ琞 挀愞 倀栀관琞⸀ 吀渞最 挀 渀最뀀�椞 倀栀ꄀ洞 䌀栀 ᄀ뼁渞 渀椀 瘀�椞 倀栀관琞㨀 一栀渞最  
người Bà-La-Môn nhờ vào năm pháp mà có thể đạt được quả lớn, tức nhờ vào chân ਀琀栀관琞Ⰰ 欀栀픀„栀ꄀ渞栀⸀ 倀栀ꄀ洞 栀ꄀ渞栀 ⠀琀爀椀渀栀 欀栀椀뼀琞⤀Ⰰ 栀촀挞 琀관瀞 瘀 氀礀 搀挞ᴀ⸠ 倀栀관琞 栀케椞 氀ꄀ椞㨀  
“Nhưng trong số người Bà-La-Môn đã có người nào thực hiện được năm pháp ấy ngay ਀戀礀 最椀�„戀넀渞最 挀挀栀 琀„琀爀Ⰰ 琀„最椀挀 渀̀洁 瀀栀瀀 ꔀ礞 挀栀뀀愁㼀ᴀ㰠愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㜀㠀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㜀㠀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㜀㠀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀甀瀀㸀 
</sup>&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀挞 倀栀관琞 挀栀漀 爀넀渞最 ᄀ椁섀甞 琀爀촀渞最 礀뼀甞 渀栀ꔀ琞 氀 渀最愀礀 戀礀 最椀�„渀最뀀�椞  
ta phài “tự tri, tự giác, tự thể chứng” (abhinna sacchikatva vipkam pavedam), ਀渀椀 琀洀 氀ꄀ椞Ⰰ 氀 瀀栀ꌀ椞 猀턀渞最 瘀�椞 渀̀洁 瀀栀瀀 ꔀ礞Ⰰ 挀栀„渀뼀甞 挀栀준„欀쌀„氀愀 氀椀윀琞 渀栀渞最 搀愀渀栀 洀挞  
suông mà không thực tế hóa thì chúng chẳng có ý nghĩa gì cả. Do đó, khi nghĩ đến ਀倀栀관琞Ⰰ 挀挀 ᄀ윁„琀„琀栀뀀�渞最 栀渀栀 搀甀渀最 戀넀渞最 渀栀渞最 氀�椞 渀栀뀀 猀愀甀㨀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Pháp nhờ Phật mà được khai diễn một cách khéo léo, ਀瀀栀瀀 ꔀ礞 氀 栀椀윀渞 琀栀挞Ⰰ 欀栀渀最 戀쬀„琀栀�椞 最椀愀渀 栀ꄀ渞 挀栀뼀„⠀戀ꔀ琞 挀„琀栀�椞 最椀愀渀 栀愀礀 砀„猀�„渀漀  
đều có thể tích dụng), là pháp có hiệu quả mau chóng, là pháp có thể dẫn đường ਀⠀匀瘀愀欀欀栀愀琀漀 䈀栀愀最愀瘀愀琀愀 搀栀愀洀洀漀 匀愀渀搀琀琀栀椀欀漀 愀欀愀氀椀欀漀 攀栀椀瀀甀猀猀椀欀漀 漀瀀愀渀愀礀椀欀漀☀⤠㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀 渀漀爀洀愀氀∀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㜀㤀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㜀㤀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㜀㤀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Trong đoạn văn trên, tiếng ihipassiko rất thú vị. Tôi dịch ਀氀 ᰀ栠椀윀甞 焀甀ꌀ„渀栀愀渀栀 挀栀渀最ᴀⰠ 渀뼀甞 搀쬀挞栀 猀琀 猀봀„挀 渀最栀⤀愁 氀 ᰀ氠洀 猀봀„琀栀ꔀ礞ᴀ㬠 渀最栀⤀愁 氀  
giáo pháp của Phật nếu được thể nghiệm ngay bây giờ sẽ có hiệu quả tối hậu, đó ਀氀 洀�琞 ᄀ뜁挞 猀꼀挞 氀�渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Song, không phải Phật thu dụng mà không lựa chọn. Tất cả ਀渀栀渞最 渀最栀椀 氀씀„瀀栀椀섀渞 琀케愞 瘀 渀栀渞最 栀渀栀 瘀椀 洀 琀渀Ⰰ 渀栀ꌀ洞 渀栀 挀愞 琀栀�椞 ᄀ ᄀ섁甞 ᄀ뀁挞  
cắt bỏ đi hết. Tôn giáo Ấn Ðộ thời ấy một mặt chứa đựng những tư tưởng trác ਀瘀椀윀琞Ⰰ 洀뜀琞 欀栀挀㬀 氀ꄀ椞 戀愀漀 栀洀 渀栀渞最 栀渀栀 瘀椀 琀渀 最椀漀 挀挞 欀„渀最甀 砀甀꤀渞Ⰰ 栀愀椀 瀀栀뀀ꄁ渁最  
diện giao thoa nhau, khó thể phân giải. Tuy đôi lúc cũng có những cuộc vận động ਀挀挀栀 琀渀 琀渀 最椀漀Ⰰ 渀栀뀀渁最 瘀 渀栀渞最 ᄀ�渞最 挀ꄀ 洀�„洀 渀渀 渀栀관渞 砀琀 琀栀攀漀 焀甀愀渀 ᄀ椁쌀洞 渀最礀  
nay, vẫn chưa thoát khỏi được những tín điều mê tín, vô nghĩa và nhiều giáo nghi ਀琀愀椀 栀ꄀ椞 琀栀渀最 琀栀뀀�渞最 瘀꬀渞 挀渀 ᄀ뀁挞 琀椀뼀瀞 琀挞⸀ 吀爀漀渀最 栀漀渀 挀ꌀ渞栀 ꔀ礞 挀栀준„挀 倀栀관琞 氀  
người có đủ năng lực sáng suốt để phê bình chọn lấy những yếu tố cần thiết dùng ਀氀洀 琀椀 氀椀윀甞 瀀栀픀„戀椀뼀渞 渀�椞 戀�„猀愀甀 欀栀椀 ᄀ 最ꄀ渞 氀촀挞 ᄀ쌁„氀漀ꄀ椞 琀爀„渀栀渞最 挀椀 瘀 渀最栀⤀愁  
và không có hại.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䐀漀 ᄀⰀ 渀最뀀�椞 琀愀 琀栀ꔀ礞 琀爀漀渀最 挀挀栀 琀甀 ᄀꄁ漞 挀愞 倀栀관琞 䜀椀漀 一最甀礀渀  
Thủy không có bùa chú yểm đảo, không cầu khẩn tinh tú, quý mị, không tế lửa, ਀欀栀渀最 琀꤀礞 琀쬀渞栀Ⰰ 欀栀渀最 挀 渀栀渞最 渀最栀椀 琀椀뼀琞 瘀 ﴀ 渀最栀⤀愁 瘀 渀栀渞最 栀渀栀 瀀栀瀀 欀„搀쬀Ⱎ  
bởi vì Phật cho rằng những cái đó đều gây tai hại nên được lược bỏ hết. Giới cấm ਀欀椀뼀渞 琀栀„挀栀渀栀 氀 渀栀渞最 搀愀渀栀 琀„挀栀준„挀栀漀 渀栀渞最 栀渀栀 瀀栀瀀 挀栀ꔀ瀞 琀爀뀀�挞 栀甞 栀ꄀ椞 渀礀  
mà người đương thời hiểu lầm là chính đạo. Như Phật đã nói, những tà kiến cố ਀挀栀ꔀ瀞 ꔀ礞 挀栀渀栀 氀 洀�琞 琀爀漀渀最 渀栀渞最 渀最甀礀渀 渀栀渀 琀爀椀 戀甀�挞 挀漀渀 渀最뀀�椞 �„挀椀 䐀挞 ⠀倀栀관琞  
cho giới cấm thủ kiến là một trong năm hạ phân kết). Ðặc sắc hành pháp của Phật ਀氀 氀ꔀ礞 琀椀渀栀 琀栀꜀渞 ᄀꄁ漞 ᄀ挞 氀洀 琀爀甀渀最 琀洀Ⰰ 渀뼀甞 欀뼀琞 栀瀞 瘀�椞 瀀栀뀀ꄁ渁最 挀栀洀 ꔀ礞 琀栀 戀ꔀ琞  
luận là lời dạy của ai cũng được thu dụng, nếu không thì dù đó là lời dạy của ਀戀관挞 琀栀渀栀 ᄀ椁 渀愞 挀椀渁最 瘀꬀渞 戀쬀„挀栀턀椞 戀케⸞㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀　∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀　∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀　崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀  
Trong tất cả các tôn giáo có tiếng, Phật Giáo Nguyên Thủy chính là tôn giáo có ਀琀 礀뼀甞 琀턀„洀 琀渀 渀栀ꔀ琞Ⰰ 瘀섀„猀椀渀栀 栀漀ꄀ琞 琀椀渀栀 琀栀꜀渞 氀ꄀ椞 琀뀀ꄁ椁 琀꼀渞 瘀 瀀栀漀渀最 瀀栀切 栀ꄀ渁 栀뼀琞Ⰰ  
điểm này cứ nhìn vào tình hình thời bấy giờ cũng đủ rõ. Do đó, theo quan điểm ਀挀愞 琀椀Ⰰ 퀀ꄀ椞 吀栀愞 最椀漀 瘀턀渞 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 欀栀椀 瀀栀挞 氀ꄀ椞 挀椀 琀椀渀栀 琀栀꜀渞 瘀⤀ ᄀꄁ椞 ꔀ礞 挀愞  
Phật Giáo Nguyên Thủy thì, ngày nay, nhất là tại Nhật bản, trên thực tế, ngược ਀氀ꄀ椞Ⰰ 挀栀愞 ᄀ꜁礞 渀栀渞最 礀뼀甞 琀턀„洀 琀渀㨀 ᄀ礀 氀 洀�琞 ᄀ椁섀甞 琀栀관琞 ᄀ渀最 戀甀팀渞 瘀관礞⸀㰀⼀瀀㸀 
<h3><a name="_123"></a>3- KHÔNG KHỔ, KHÔNG VUI<span lang="EN-GB">:</span></h3>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一栀뀀 瘀관礞 氀 倀栀관琞Ⰰ ᄀ턁椞 瘀�椞 挀挀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 琀甀 栀渀栀 �„琀栀�椞 戀ꔀ礞  
giờ, một mặt thu dụng, nhưng, mặt khác, lại bài xích, nói một cách đại thể thì ਀ᄀ 氀 琀栀椀 ᄀ�„琀爀甀渀最 ᄀꄁ漞 挀愞 倀栀관琞⸀ 䴀挞 琀椀甀 琀爀甀渀最 ᄀꄁ漞 挀愞 倀栀관琞 氀 ᄀ턁椞 瘀�椞 猀„欀栀픀Ⱎ  
vui, tức theo một đường lối khổ hạnh cực đoan là sai lầm, đồng thời, vùi đầu vào ਀挀栀„渀最栀⤀愁 欀栀漀椀 氀ꄀ挞 挀椀渁最 氀 渀最甀 砀甀꤀渞㨀 渀最뀀�椞 琀愀 瀀栀ꌀ椞 氀甀渀 ᄀ渞最 �„欀栀漀ꌀ渞最 最椀愞 栀愀椀  
thái cực ấy mới hợp với trung đạo. Trong lần nói pháp đầu tiên tại vườn lộc Dã, ਀倀栀관琞 ᄀ 挀挞 氀挞 渀栀ꔀ渞 洀ꄀ渞栀 瘀섀„ᄀ椁쌀洞 渀礀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Ham đắm dục lạc là kẻ phàm phu hạ liệt, không phải ਀琀栀渀栀 渀栀渀Ⰰ 氀 瘀椀윀挞 瘀 ﴀ 渀最栀⤀愁㨀 渀栀뀀渁最Ⰰ 琀„栀渀栀 栀ꄀ„琀栀渀 琀栀쌀„挀栀漀 挀挞 欀栀픀„ᄀ뼁渞 ᄀ椁섀甞  
cũng là phàm phu hạ liệt, không phải thánh nhân, là việc vô ý nghĩa. Xa lìa hai ਀挀椀 戀椀渀 挀栀ꔀ瀞Ⰰ 最椀„ᄀ度渀最 琀爀甀渀最 ᄀꄁ漞 洀�椞 挀 琀栀쌀„琀栀攀漀 ᄀ度渀最 挀漀渀 ᄀ뀁�渞最 挀愞 一栀뀀ⴁ䰀愀椀 氀  
đường khai phóng đưa đến tự trị tịch tĩnh, ngộ chứng, đến chính giác và niết ਀戀渀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Các Tỳ-Khưu! Thế nào là đường trung đạo của ਀一栀뀀ⴁ䰀愀椀 渀栀�„ᄀ 洀 渀最�„挀栀渞最 ⠀洀愀樀樀栀椀洀愀 瀀愀琀椀瀀愀搀愀 ☀⤠㼀 퀀 琀挞 氀 琀洀 吀栀渀栀ⴀ퀀ꄀ漞⸀  
Chính kiến, chính tư duy, chính ngữ, chính nghiệp, chính mệnh, chính tính tiến, ਀挀栀渀栀 渀椀윀洞 瘀 挀栀渀栀 ᄀ쬁渞栀ᴀ⸠㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀 渀漀爀洀愀氀∀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㄀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀㄀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㄀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Cứ xem thế thì thấy cái phương châm tu đạo thời bấy giờ hai ਀欀栀甀礀渀栀 栀뀀�渞最 爀ꔀ琞 洀ꄀ渞栀Ⰰ ᄀ 氀 欀栀甀礀渀栀 栀뀀�渞最 琀„ᄀ礀 ᄀ촁愞 欀栀픀„挀挞 ᄀ쌁„洀漀渀最 ᄀ뀁挞 最椀ꌀ椞  
thoát và khuynh hướng theo chủ nghĩa khoái lạc của Thuận-Thế-Phái, và cả hai đều ਀洀ꔀ琞 焀甀愀渀 戀渀栀⸀ 一栀관渞 砀琀 琀爀漀渀最 瀀栀椀 䰀挞ⴀ匀뀀 琀栀 渀栀뀀 䬀ⴞ一愀 氀 琀„欀栀픀„瀀栀椀Ⰰ 挀渀  
Phú-Lan-Na và A-Di-Ðà v.v… là khoái lạc phái; Phật chiết trung cả hai cực đoan ਀ꔀ礞 洀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 琀爀甀渀最 ᄀꄁ漞⸀ 퀀椀섀甞 渀礀 欀栀渀最 瀀栀ꌀ椞 挀栀준„搀愞 瘀漀 栀愀椀 欀栀甀礀渀栀 栀뀀�渞最 欀쌀„ 
trên mà còn là kết luận theo kinh nghiệm bản thân Phật nữa và chính điểm này mới ਀戀愀漀 栀洀 ﴀ 渀最栀⤀愁 焀甀ﴀ 戀甀 洀 渀最뀀�椞 琀愀 欀栀渀最 琀栀쌀„戀케„焀甀愀⸀ 一最栀⤀愁 氀Ⰰ 欀栀椀 倀栀관琞 挀渀 氀  
Thái tử thì cũng như các vương tôn công tử khác của Ấn Ðộ thời bấy giờ đã có rất ਀渀栀椀섀甞 欀椀渀栀 渀最栀椀윀洞 瘀섀„搀挞 氀ꄀ挞㬀 爀팀椞 猀愀甀 欀栀椀 砀甀ꔀ琞 最椀愀Ⰰ 琀爀漀渀最 欀栀漀ꌀ渞最 猀甀 渀̀洁 琀爀�椞Ⰰ  
trải qua bao nhiêu gian truân khổ cực trên đường tìm đạo, nhưng nhận thấy cả hai ਀ᄀ섁甞 瘀 渀最栀⤀愁 渀渀 ᄀ 砀愀 氀愀 栀대渞 栀愀椀 挀挞 ᄀ漁愀渀 欀栀픀Ⱎ 氀ꄀ挞㨀 ᄀ 挀栀渀栀 氀 琀栀椀 ᄀ�„琀甀 ᄀꄁ漞  
đặc thù của Phật. Bởi thế, nếu khoáng trương tinh thần ấy, không phải chỉ giới ਀栀ꄀ渞 琀爀漀渀最 猀„欀栀픀Ⱎ 瘀甀椀Ⰰ 琀栀 ᄀ턁椞 瘀�椞 琀ꔀ琞 挀ꌀ„瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 琀甀 搀뀀渞最 挀愞 琀栀�椞 戀ꔀ礞 最椀�„ 
đều có thể lấy đó làm một phương pháp chính đáng và khang kiện; và chính phương ਀瀀栀瀀 ꔀ礞 洀�椞 氀 氀椀섀甞 琀栀甀턀挞 ᄀ„挀渀最 栀椀윀甞 ᄀ쌁„挀甞 挀栀愞 琀栀�椞 戀윀渞栀 琀爀漀渀最 琀뀀 琀뀀�渞最 最椀�椞  
Ấn Ðộ. Nếu nói theo ý nghĩa thời đại thì trung đạo của Phật cũng như trung dung ਀挀愞 一栀漀 䜀椀漀 ᄀ섁甞 挀 ﴀ 渀最栀⤀愁 爀ꔀ琞 猀甀 砀愀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<h3><a name="_124"></a>4- TƯ CÁCH TU ÐẠO: BỐN GAI CẤP ÐỀU BÌNH ÐẲNG:</h3>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀栀攀漀 倀栀관琞 栀뼀琞 琀栀ꌀ礞 栀甞 琀渀栀 ᄀ섁甞 氀 欀뼀琞 焀甀ꌀ„挀愞 渀最栀椀윀瀞Ⰰ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㈀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀㈀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㈀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀  
bởi thế nếu loại trừ cái nguyên lý (nghiệp) tạo ra những sự sai biệt ấy đi thì ਀栀뼀琞 琀栀ꌀ礞 挀栀切渀最 猀椀渀栀 ᄀ섁甞 挀 欀栀ꌀ„渀̀渁最 琀甀 ᄀꄁ漞 ᄀ쌁„琀栀挞 栀椀윀渞 搀꜀渞 搀꜀渞 挀椀 猀椀渀栀 洀윀渞栀  
tuyệt đối vô sai biệt, không có một sự sai khác căn bản nào giữa hữu tình cả: đó ਀氀 渀最甀礀渀 琀꼀挞 挀̀渁 戀ꌀ渞 挀愞 琀甀ⴀᄀꄁ漞ⴀ焀甀愀渀 琀爀漀渀最 倀栀관琞 最椀漀Ⰰ 瘀 欀뼀琞 焀甀ꌀ„ᄀ ᄀ뀁愁 ᄀ뼁渞  
nhân-cách-bình-đẳng-luận. Ðây là một sự kiện độc đáo trong lịch sử Ấn Ðộ, và một ਀琀爀漀渀最 渀栀渞最 渀最甀礀渀 渀栀渀 氀�渞 ᄀ 欀栀椀뼀渞 倀栀관琞 最椀漀 琀爀�„渀渀 洀�琞 琀渀 最椀漀 栀漀渀 挀꜀甞  
chính cũng là ở đó.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀倀栀瀀 琀꼀挞 挀̀渁 戀ꌀ渞 挀愞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 最椀漀 氀 欀栀甀 戀椀윀琞 戀턀渞 最椀愀椀 挀ꔀ瀞  
một cách nghiêm ngặt, và sự khu biệt ấn không những chỉ đối với xã hội mà ngay ਀挀ꌀ„琀爀漀渀最 琀渀 最椀漀 渀 挀椀渁最 ᄀ뀁挞 渞最 搀渞最 挀栀漀 瘀椀윀挞 琀甀 ᄀꄁ漞⸀ 吀栀�椞 戀ꔀ礞 最椀�Ⱎ 最椀渀最  
Bà-La-Môn là giai cấp duy nhất được hoàn toàn dự vào sinh hoạt tôn giáo, còn ba ਀最椀愀椀 挀ꔀ瀞 欀椀愀 琀栀 欀栀渀最Ⰰ 渀栀ꔀ琞 氀 最椀愀椀 挀ꔀ瀞 琀栀„琀뀀Ⰱ 琀挞 吀栀ⴞ퀀ⴀ䰀愀Ⰰ 欀栀渀最 ᄀ뀁挞 焀甀礀섀渞  
đọc kinh, nghe giảng.<a name="_ftnref183" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn183"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[183]</span></span></a> ਀퀀渞最 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 氀ﴀ 氀甀관渞 洀 渀椀 琀栀 琀爀漀渀最 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 最椀漀Ⰰ 琀„섀漀ⴀ一最栀⤀愁ⴀ吀栀뀀 琀爀�„ 
đi, tư tưởng ấy, dĩ nhiên đã không còn phù hợp nữa, vì giáo lý căn bản của ਀섀漀ⴀ一最栀⤀愁ⴀ吀栀뀀 欀栀渀最 渀栀渞最 挀栀준„琀栀愞 渀栀관渞 渀最 琀栀쌀„戀渀栀 ᄀ댁渞最 挀愞 洀휀椞 渀最뀀�椞Ⰰ 洀 挀渀  
cho rằng bất cứ ai, dù là Sát-Ðế-Lợi hay dân hạ tiện (raikva) cũng đều có thể ਀栀渀栀 ᄀꄁ漞 瘀 渀椀 ᄀ뼁渞 ᄀꄁ椞 渀最栀⤀愁 挀愞 倀栀ꄀ洞ⴀ吀栀椀渀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㐀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀㐀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㐀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀  
Nhưng, trên thực tế, nó vẫn hoàn toàn duy trì bốn giai cấp. </p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䌀栀대渞最 栀ꄀ渞 渀栀뀀 欀椀渀栀 嘀윀ⴞ퀀渀ⴀ퀀愀 琀爀漀渀最 섀漀ⴀ一最栀⤀愁ⴀ吀栀뀀 ᄀ 焀甀礀 ᄀ쬁渞栀  
tư cách của người tu đạo chỉ giới hạn trong ba giai cấp thôi, còn Thủ-Ðà-La ਀欀栀渀最 ᄀ뀁挞 琀栀愀洀 搀⸞㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㔀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀㔀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㔀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀  
Lại trong Pháp kinh thì chế độ ấy còn hà khắc hơn nữa, hoàn toàn duy trì chủ ਀渀最栀⤀愁 焀甀愀渀 氀椀甀 琀爀漀渀最 琀渀 最椀漀 ᄀ쌁„猀甀礀 琀椀뼀渞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 氀 ᄀꄁ漞 琀栀꜀渞 琀栀渀栀⸀ 䜀椀愞 氀切挀  
ấy mà phật cũng vì thời thế thúc đẩy - mạnh dạn thừa nhận sự bình đẳng giữa con ਀渀最뀀�椞Ⰰ 挀挞 氀挞 瀀栀ꌀ渞 ᄀ턁椞 猀„瀀栀渀 挀栀椀愀 搀漀 渀最뀀�椞 琀ꄀ漞 爀愀 ᄀ쌁„栀椀뼀瀞 ᄀ瀀 氀꬀渞 渀栀愀甀 琀ꔀ琞  
cả: có thể nói, đó là một đặc trưng lớn.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一栀뀀 瘀관礞 氀 倀栀관琞 瘀 挀挀 ᄀ윁„琀„挀愞 一最椀 ᄀ 欀栀渀最 琀栀쌀„欀栀渀最  
dùng mọi phương pháp để phấn đấu với Bà-La-Môn. Cứ theo thể tài biên tập trong ਀欀椀渀栀 吀爀甀渀最ⴀ䄀ⴀ䠀洀Ⰰ 戀ꌀ渞 䠀渀 搀쬀挞栀Ⰰ 戀꼀琞 ᄀ꜁甞 琀„倀栀ꄀ洞 䌀栀 欀椀渀栀 琀栀„㄀　Ⰰ 琀栀 猀„琀爀愀漀 ᄀ픁椞  
quan điểm giữa Phật và các đệ tử của ngài với Bà-La-Môn đại khái đã xoay quanh ਀瘀ꔀ渞 ᄀ섁„渀礀⸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㘀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀㘀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㘀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀  
Và phương pháp lập luận của Phật tuy có nhiều, nhưng đứng về phương diện lý luận ਀洀 渀椀Ⰰ 琀栀 倀栀관琞 最椀漀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 猀„瀀栀渀 挀栀椀愀 戀턀渞 最椀愀椀 挀ꔀ瀞 挀栀준„挀 琀渀栀 挀挀栀 挀栀挞  
nghiệp chứ không phải là bản chất. Ngày xưa, đệ tử Phật là Ca-Chiên-Diên ਀⠀䬀愀挀挀愀礀渀愀⤀ ᄀ 琀爀渀栀 戀礀 瘀�椞 瘀甀愀 䴀愀ⴀ䐀甀ⴀ䰀愀 ⠀䴀愀搀栀甀爀愀爀愀樀愀⤀ 洀�琞 挀挀栀 爀ꔀ琞 琀栀切 瘀쬀„洀  
tôi xin ghi lại như sau:</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀ᰀ䌠椀 洀 渀最뀀�椞 琀愀 戀ꌀ漞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 氀 最椀渀最 搀椀 挀愀漀  
sang, còn tất cả người khác đều hèn hạ thì chỉ có cái danh (ghosa) chứ không có ਀琀栀挞⸀ 䠀礀 琀栀„ᄀ渞最 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 欀椀渀栀 琀뼀„洀 渀椀㬀 琀爀漀渀最 戀턀渞 最椀愀椀 挀ꔀ瀞 戀ꔀ琞 挀„愀椀  
có nhiều tiền đều có thể sai khiến người khác, rồi đến phương diện đạo đức thì ਀栀씀„渀最뀀�椞 渀漀 戀ꔀ琞 氀甀관渞 最椀愀椀 挀ꔀ瀞Ⰰ 氀洀 洀뀀�椞 ᄀ椁섀甞 挀 挀椀渁最 瀀栀ꌀ椞 猀椀渀栀 瘀漀 渀最 挀Ⰰ  
người nào làm mười điều thiện sẽ được sinh thiện, đó là lẽ rất tự nhiên. Lại ਀ᄀ渞最 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 瀀栀瀀 氀甀관琞 洀 渀椀 琀栀 戀ꔀ琞 氀甀관渞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 栀愀礀 吀栀ⴞ퀀ⴀ䰀愀Ⰰ 栀씀„ 
trộm cướp, giết người thì cũng là kẻ trộm cướp, giết người, chẳng có gì khác ਀渀栀愀甀 挀ꌀ⸞ 吀椀뼀渞 氀渀 戀뀀�挞 渀愞 洀 渀椀Ⰰ 欀栀椀 渀栀渞最 渀最뀀�椞 砀甀ꔀ琞 最椀愀 氀洀 匀愀ⴀ洀渀 琀栀 搀豈  
Bà-La-Môn hay Thủ-Ðà-La cũng cùng là sa-môn, có khác gì nhau đâu? Bởi thế, bảo ਀䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 氀 挀愀漀 猀愀渀最Ⰰ 挀渀 渀栀渞最 渀最뀀�椞 欀栀挀 氀 栀渀 栀ꄀ„琀栀 ᄀ椁섀甞 ᄀ 挀栀준„氀 最椀ꌀ„琀ꄀ漞  
mà thôi.”<a name="_ftnref187" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn187"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt; font-style:normal">[187]</span></span></a> ਀⠀搀쬀挞栀 ᄀꄁ椞 ﴀ⤀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Để kết luận nhà Vua cũng nói; “Thưa Ca-Chiên-Diên, như vậy ਀氀 戀턀渞 最椀愀椀 挀ꔀ瀞 ᄀ섁甞 戀渀栀 ᄀ댁渞最Ⰰ 渀最뀀�椞 琀愀 欀栀渀最 琀栀ꔀ礞 挀 最 欀栀挀 戀椀윀琞 挀ꌀᴞ⸠ 퀀뼀渞 挀椀  
trưng chứng về thực lực kinh tế trong câu chuyện cũng thật là thú vị. Phật giáo ਀琀甀礀 欀栀渀最 琀爀挞 琀椀뼀瀞 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 ᄀꌁ„瀀栀 最椀愀椀 挀ꔀ瀞 砀 栀�椞Ⰰ 渀栀뀀渁最 挀„砀攀洀 焀甀愀渀 ᄀ椁쌀洞  
trên đây người ta cũng có thể cho đó là một cách đả phá gián tiếp.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀洀 氀ꄀ椞Ⰰ 猀„猀愀渀最Ⰰ 栀渀 挀愞 挀漀渀 渀最뀀�椞 氀 搀漀 渀栀渀 挀挀栀 挀栀„ 
không phải là do giòng họ mà có; đối với việc tu đạo, giòng dõi tuyệt đối không ਀挀 洀�琞 ﴀ 渀最栀⤀愁 渀漀 挀ꌀⰞ 洀 挀栀준„欀栀挀 渀栀愀甀 �„挀栀휀„挀 栀̀渁最 栀椀 栀愀礀 欀栀渀最 琀爀漀渀最 瘀椀윀挞  
tiến tu mà thôi: đó là chủ trương cốt tủy của Phật và các đệ tử.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀ᰀဠ渞最 栀케椞 ᄀ뼁渞 最椀渀最 栀촀Ⱎ 挀栀준„栀케椞 ᄀ뼁渞 猀„琀甀 琀爀 洀  
thôi,</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀䰀愞 搀漀 挀礀 猀椀渀栀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">Trong giòng hạ tiện cũng sản sinh ra các bậc thánh ਀挀 琀爀 琀甀윀„氀�渞㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">Giòng dõi tự nhận là cao sang đừng vì hổ thẹn mà ức ਀栀椀뼀瀞 挀挀 最椀渀最 欀栀挀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">Chỉ có sự chế ngự chân thật mới là điều hợp</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀匀„ᄀ椁섀甞 瀀栀挞 渀栀渞最 挀ꌀ洞 最椀挀 洀�椞 氀 瀀栀ꄀ洞 栀ꄀ渞栀 挀栀渀  
thật,</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀퀀渞最 挀꜀甞 ᄀꌁ漞 最 �„琀뀀ꄁ渁最 氀愀椀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">Hãy luôn luôn cúng dàng những người chân chính xứng ਀ᄀ渀最ᴀ㰠猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀 渀漀爀洀愀氀∀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㠀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㠀㠀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㠀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Đại ý đoạn văn trên cho rằng tuy là giòng hèn hạ trong xã ਀栀�椞Ⰰ 渀栀뀀渁最 渀뼀甞 琀甀 栀渀栀 挀栀渀 挀栀渀栀Ⰰ 戀椀뼀琞 挀栀뼀„渀最„琀栀渀Ⰰ 琀洀 琀栀 ᄀ 洀�椞 挀栀渀栀 琀栀관琞  
là người cao sang, có đủ tư cách nhận sự cúng dàng của mọi người.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一栀뀀 瘀관礞 氀 倀栀관琞 ᄀ 㰀椀㸀ᰀᄠ섁„砀뀀�渞最 戀턀渞 最椀愀椀 挀ꔀ瀞 ᄀ섁甞 琀栀愀渀栀 琀쬀渞栀ᴀ 
</i>(catuvinnim suddhim pannapeti)<a name="_ftnref189" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn189"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[189]</span></span></a> ਀洀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 琀ꔀ琞 挀ꌀ„洀촀椞 渀最뀀�椞 ᄀ섁甞 挀 欀栀ꌀ„渀̀渁最 琀渀栀 琀甀 ᄀꄁ漞 渀栀뀀 渀栀愀甀Ⰰ 瘀 渞最 搀渞最  
chủ trương ấy trong giáo đoàn của ngài, vì thế người thuộc bốn giai cấp xuất gia ਀琀栀攀漀 倀栀관琞 ᄀ섁甞 ᄀ뀁挞 最촀椞 氀 ᰀ吠栀挀栀 吀ᴞ⸠㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Cũng như các sông Hằng Hà, Da-vô-na, ਀䄀ⴀ搀椀ⴀ氀愀ⴀ戀ⴀᄀ윁Ⱎ 吀琀ⴀ氀愀ⴀ瀀栀豈Ⰰ 䴀愀ⴀ砀 瘀⸀瘀☀†欀栀椀 挀栀ꌀ礞 瘀漀 戀椀뼀渞 琀栀 欀栀渀最 挀渀 氀 琀渀  
sông mà được gọi là biển cả, bốn giai cấp Sát-Ðế-Lợi, Bà-La-Môn, Phệ-Xá và ਀吀栀ⴞ퀀㬀 渀뼀甞 礀 琀栀攀漀 最椀�椞 氀甀관琞 挀愞 一栀뀀 䰀愀椀 洀 砀甀ꔀ琞 最椀愀 琀甀 ᄀꄁ漞 琀栀 欀栀渀最 挀渀 洀愀渀最  
tên họ cũ (nama-gottani) nữa mà đều được gọi là Thích-Tử”<span style="font-style: normal"><a name="_ftnref190" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn190"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[190]</span></span></a>&nbsp;</span></p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀挞 挀椀 最椀漀 ᄀ漁渀 氀ﴀ 琀뀀�渞最 挀愞 倀栀관琞 挀椀渁最 渀栀뀀 戀椀쌀渞 氀�渞Ⰰ 欀栀渀最  
từ một giòng nước nào mà đều dung hòa thành một vị, người của tất cả giai cấp tu ਀琀栀攀漀 倀栀관琞 瀀栀瀀 挀椀渁最 ᄀ섁甞 栀愀 琀栀渀栀 洀�琞 瘀쬀Ⱎ ᄀ 氀 瘀쬀„最椀ꌀ椞 琀栀漀琀⸀ 퀀渞最 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最  
diện cứu tế phổ biến mà nói thì Phật giáo vượt hẳn Bà-La-Môn giáo về điểm này, ਀戀�椞 瘀 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 最椀漀 琀„挀栀漀 洀渀栀 氀 琀턀椞 挀愀漀 洀 挀„琀甀礀윀琞 欀栀渀最 挀甞 ᄀ�„渀栀渞最 欀묀„ 
nghèo hèn. Sở dĩ Phật giáo đã trở thành một tôn giáo phổ biến, vượt ra ngoài ਀氀渀栀 琀栀픀„ꐀ渞 퀀�„洀 琀栀渀栀 洀�琞 琀渀 最椀漀 琀栀뼀„最椀�椞 挀栀渀栀 挀椀渁最 氀 �„ᄀ椁쌀洞 渀礀⸀㰀⼀瀀㸀 
<h3><a name="_125"></a>5- PHỤ NỮ VỚI VIỆC TU ÐẠO<span style="color: black">:</span></h3>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一椀 洀�琞 挀挀栀 ᄀꄁ椞 欀栀椀 琀栀Ⰰ ᄀ턁椞 瘀�椞 瘀椀윀挞 琀甀 ᄀꄁ漞Ⰰ 倀栀관琞 焀甀愀渀  
niệm rằng phụ nữ kém nam giới, đó là một sự thật, cứ xem trong các kinh điển có ਀渀栀椀섀甞 挀栀휀„渀椀 瘀섀„渀栀渞最 渀栀뀀挞 ᄀ椁쌀洞 挀愞 瀀栀„渀„挀椀渁最 ᄀ„爀⸀ 一最礀 砀뀀愁Ⰰ 欀栀椀 戀 搀 挀愞  
Phật là Ma-ha-bà-xà-bà-đề phu nhân (Mahapajapati) xin xuất gia theo giáo đoàn, ਀倀栀관琞 ᄀ 爀ꔀ琞 搀漀 搀㬞 猀愀甀 渀栀�„䄀ⴀ一愀渀 欀栀꤀渞 挀꜀甞 栀愀椀 戀愀 氀꜀渞 倀栀관琞 洀�椞 挀栀ꔀ瀞 渀栀관渞⸀ 퀀 氀  
một sự tích rất rõ ràng, nhưng quyết không vì thế mà bảo Phật khinh thị phụ nữ ਀挀栀漀 栀촀„氀 欀栀渀最 挀 琀뀀 挀挀栀 琀甀 ᄀꄁ漞⸀ 嘀섀„瘀ꔀ渞 ᄀ섁„渀礀Ⰰ 渀„最椀漀 猀뀀 吀ⴞ䬀„ᄀ 瀀栀琀 戀椀쌀甞  
ý kiến như sau: “Phật có thái độ ấy một mặt cốt để khuyến khích phụ nữ tự tỉnh ਀洀 最椀切瀀 挀栀漀 瘀椀윀挞 琀甀 ᄀ挞Ⰰ 瘀 洀�琞 洀뜀琞 ᄀ쌁„挀ꌀ渞栀 挀漀 瀀栀„渀„ᄀ턁椞 瘀�椞 渀栀渞最 吀ⴞ䬀栀뀀甁 琀甀  
đạo”.<a name="_ftnref191" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn191"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[191]</span></span></a> ਀䐀漀 ᄀⰀ 渀뼀甞 戀ꌀ漞 倀栀관琞 欀栀椀渀栀 琀栀쬀„瀀栀„渀„氀 洀�琞 ᄀ椁섀甞 氀꜀洞 氀�渞⸀ 渀最礀 砀뀀愁Ⰰ 氀切挀 瘀甀  
Ba-Tư-Nặc nước Câu-Tát-La đang ngồi chuyện trò với Phật thì được tin báo cho ਀戀椀뼀琞 䴀ꄀ琞ⴀ䰀椞 瀀栀甀 渀栀渀 ⠀䴀愀氀氀椀欀⤀ ᄀ 氀洀 戀팀渞 瘀 猀椀渀栀 洀�琞 挀漀渀 最椀⸀ 䬀栀椀 渀最栀攀 戀椀뼀琞 氀  
con gái, nhà vua tỏ vẻ không vui. Thấy thế Phật liền nói:&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀ᰀ퀠ꄀ椞 嘀뀀ꄁ渁最℀ 吀甀礀 氀 挀漀渀 最椀 渀栀뀀渁最 挀椀渁最 挀 琀栀쌀„栀ꄀ渁  
con trai. Nếu hiền đức và thông minh, khi xuất giá biết hiếu kinh cha mẹ chồng, ਀琀栀 挀漀渀 挀愞 渀最뀀�椞 渀最뀀�椞 ᄀ渀 ꔀ礞 猀椀渀栀 爀愀 挀椀渁最 猀봀„搀椀渁最 挀ꌀ洞Ⰰ 挀뀀ꄁ渁最 渀最栀쬀⸞ 一栀뀀 瘀관礞Ⰰ  
con của người hiền phụ có thể làm vua chỉ đạo một nước”<span style="font-style: normal"><a name="_ftnref192" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn192"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[192]</span></span></a> ਀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Xem thế thì, theo Phật một người con gái có đức hạnh và trí ਀琀甀윀„猀봀„栀ꄀ渁 栀대渞 挀漀渀 琀爀愀椀⸀ 䈀�椞 琀栀뼀„ᄀ쬁愞 瘀쬀„挀愞 渀最뀀�椞 瀀栀„渀„琀爀漀渀最 最椀漀 ᄀ漁渀 挀愞  
Phật đại khái tuy kém nam giới, nhưng về tư cách tu đạo thì tuyệt nhiên không ਀猀愀椀 欀栀挀⸀ 퀀渀 渀最 氀 㰀椀㸀琀渀 渀愀洀 㰀⼀椀㸀⠀甀瀀猀愀欀愀⤀ 琀栀 ᄀ渀 戀 挀椀渁最 ᄀ뀁挞 最촀椞 氀 㰀椀㸀琀渀  
nữ </i>(upàsika); đàn ông làm tín nam mà đến được quả <i>Bất Hoàn. </i>Ðàn ông ਀氀洀 吀ⴞ䬀栀뀀甁 洀 ᄀ뀁挞 焀甀ꌀ„䄀ⴀ䰀愀ⴀ䠀渀 琀栀 ᄀ渀 戀 氀洀 吀ⴞ䬀栀뀀甁ⴀ一椀 挀椀渁最 ᄀ뀁挞 焀甀ꌀ„ 
A-La-Hán. Duy về phương diện pháp tướng thì giữa nam và nữ có sự khu biệt. Chẳng ਀栀ꄀ渞Ⰰ 洀�琞 琀爀漀渀最 渀栀渞最 欀栀甀 戀椀윀琞 ᄀ 氀 ᄀ渀 戀 欀栀渀最 琀栀쌀„氀 一栀뀀ⴁ䰀愀椀 ⠀瘀  
Chuyển-Luân-Thánh-Vương). Nhưng, trên thực tế, không một đệ tử nào của Phật có ਀琀栀쌀„猀渀栀 瘀�椞 一栀뀀ⴁ䰀愀椀Ⰰ 渀栀뀀 瘀관礞Ⰰ 猀„欀栀甀 戀椀윀琞 ꔀ礞 挀栀대渞最 焀甀愀 氀 洀�琞 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„瀀栀瀀 琀뀀�渞最  
thực tế mà thôi. Nếu lại nói theo pháp tướng thì đàn bà, nếu kiếp sau sinh làm ਀ᄀ渀 渀最Ⰰ 猀봀„挀 琀栀쌀„氀洀 一栀뀀ⴁ䰀愀椀 ⠀瘀 䌀栀甀礀쌀渞 䰀甀渀 嘀뀀ꄁ渁最⤀⸀ ☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Như vậy đàn bà kém đàn ông chẳng qua cũng chỉ cách nhau một ਀欀椀뼀瀞 洀 琀栀椀⸀ 嘀ꌀ„氀ꄀ椞Ⰰ 琀爀渀 琀栀挞 琀뼀Ⱎ 琀爀漀渀最 栀渀最 渀最椀 吀ⴞ䬀栀뀀甁ⴀ一椀 挀椀渁最 挀 爀ꔀ琞 渀栀椀섀甞  
người mà về khí thái, năng lực, cũng như cảnh giới không kém gì các vị La-Hán ਀渀愀洀 最椀�椞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Phụ nhân nào có khác, hễ tâm vắng lặng, có trí tuệ ਀琀栀 挀 琀栀쌀„琀栀ꔀ礞 挀栀渀栀 瀀栀瀀㬀 퀀渀 戀Ⰰ ᄀ渀 渀最 ᄀ ᄀ漁ꄀ渞 琀爀„瀀栀椀섀渞 渀漀 琀栀 挀 洀愀  
chẳng làm gì được”<span style="font-style: normal"><a name="_ftnref193" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn193"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[193]</span></span></a><sup>਀㰀⼀猀甀瀀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Trên đây là đoạn văn của Tô-Ma-Ni (Somà) trả lời ác ma, và ਀ᄀ 挀栀渞最 琀케„爀넀渞最 琀爀漀渀最 挀栀渀栀 瀀栀瀀 挀愞 倀栀관琞 欀栀渀最 挀 猀„欀栀甀 戀椀윀琞 渀愀洀Ⰰ 渀„最 挀ꌀ⸞☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Ngài là bậc giác ngộ, là bậc giáo chủ, là ਀䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 ⠀倀栀관琞⤀Ⰰ 挀漀渀 氀 琀爀挀栀 渀„⠀挀漀渀 最椀 挀愀漀 欀栀椀뼀琞⤀ 挀愞 一最椀Ⰰ 搀漀 渀ꄀ椁 洀椀윀渞最  
Ngài sinh ra, nay (y theo lời Ngài chỉ dạy) đã hoàn thành trọn đủ những gì phải ਀氀洀Ⰰ 瘀 ᄀ 搀琞 栀뼀琞 瀀栀椀섀渞 渀漀ᴀ㰠愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀㤀㐀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀㤀㐀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀㬀 昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀渀漀爀洀愀氀∀㸀嬀㄀㤀㐀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Trên đây là bài kệ của Tôn-Thái-Lợi-Ni (Sundari). Ðối với ਀栀渀最 吀ⴞ䬀栀뀀甁 砀뀀渁最 ᰀ挠漀渀 氀 ᄀ挀栀 琀„挀愞 一最椀ᴀ†琀栀 ᄀ礀 渀椀 ᰀ挠漀渀 氀 琀爀挀栀 渀„挀愞  
Ngài”, như vậy, có kém gì nam giới đâu? Thiên trưởng Lão-Ni-Ca (Therigattha) ਀挀栀渀栀 氀 洀�琞 琀椀 氀椀윀甞 挀挞 瀀栀漀渀最 瀀栀切 ᄀ 渀椀 氀渀 欀椀뼀渞 琀栀挞Ⰰ 氀ﴀ 琀뀀�渞最 挀椀渁最 渀栀뀀 挀ꌀ渞栀  
giới của phụ nữ. Trong bốn bộ A-Hàm người ta cũng thấy nhiều lời nói pháp rất ਀ᄀ뀁挞 焀甀ﴀ 琀爀촀渞最 挀愞 挀挀 瘀쬀„吀ⴞ䬀栀뀀甁ⴀ一椀Ⰰ 瘀 琀爀漀渀最 猀„瀀栀琀 琀爀椀쌀渞 挀愞 最椀漀 氀ﴀ 倀栀관琞  
giáo, nữ giới đã có những cống hiến như thế nào thì cứ xem đó cũng đủ rõ. Trong ਀栀渀最 渀最椀 吀ⴞ䬀栀뀀甁ⴀ一椀 ᄀ 挀 渀栀渞最 渀最뀀�椞Ⰰ 欀栀椀 氀甀관渞 渀ꄀ渞Ⰰ 欀栀甀ꔀ琞 瀀栀挞 ᄀ뀁挞 渀最漀ꄀ椞 ᄀꄁ漞Ⰰ  
hoặc khi đối đáp với nhà vua mà làm cho các quốc vương cung kính,&nbsp; cũng có người ਀ᄀ 琀渞最 欀栀뀀�挞 猀„挀洀 搀휀„挀愞 欀묀„欀栀挀 ᄀ쌁„戀椀쌀甞 琀栀쬀„琀椀뼀琞 琀栀漀 欀椀渀 挀턀„瘀⸀瘀☀†ᄀ 氀  
những người đàn bà sáng chói, đủ làm tiêu biểu cho hàng phụ nữ Phật giáo. Và đây ਀欀栀渀最 瀀栀ꌀ椞 挀栀준„最椀�椞 栀ꄀ渞 琀爀漀渀最 栀渀最 渀最椀 吀ⴞ䬀栀뀀甁ⴀ一椀 砀甀ꔀ琞 最椀愀 瘀 渀最愀礀 挀ꌀ„琀爀漀渀最 猀턀„ 
tín nữ tại gia cũng có. Nhiều truyện ký đã chép những đức hạnh kỳ đặc của các ਀琀渀 渀„琀ꄀ椞 最椀愀 琀爀„搀愀渀栀Ⰰ 渀栀뀀 䰀�挞ⴀ䴀꬀甞ⴀ吀ⴞ堀ⴀ䌀愀 ⠀嘀椀猀愀欀栀愀 䴀椀最愀椀洀琀愀⤀⸀ 吀爀漀渀最 ᄀⰀ 挀  
người ngay khi ở tại gia đã đạt đến Bất-Hoàn, như Vô-Tỷ-Nữ (Anopamà) là một thí ਀搀⸞ 刀팀椞 猀愀甀渀栀甀 吀栀愀最 䴀愀渀 瀀栀甀 渀栀渀 ᄀ뀁挞 戀椀쌀甞 栀椀윀渞 琀爀漀渀最 欀椀渀栀 吀栀꼀渞最 䴀ꄀ渞 挀栀渀栀 氀  
muốn miêu tả loại phụ nữ lý tưởng này của Phật Giáo.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀洀 氀ꄀ椞Ⰰ 渀뼀甞 砀„氀ﴀ 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 栀渀栀 琀栀挞 琀栀Ⰰ 搀⤀ 渀栀椀渀Ⰰ  
đức Phật đã coi phụ nữ kém nam giới; nhưng nếu đứng trên lập trường lấy nhân ਀挀挀栀 氀洀 挀ꄀ 猀�„挀栀漀 ᄀꄁ漞 ᄀ挞 琀渀 最椀漀 洀 渀栀관渞 砀琀 琀栀 琀甀礀 氀 瀀栀„渀„渀栀뀀渁最 挀椀渁最  
không kém gì nam giới cả, cứ xem những chứng minh nói trên thì đủ rõ, đó là một ਀猀„琀栀관琞 栀椀쌀渞 渀栀椀渀⸀ 䠀礀 猀漀 猀渀栀 瘀�椞 䌀ꄀⴁ퀀턀挞ⴀ䜀椀漀 琀„挀栀漀 氀 琀渀 琀爀촀渞最 瀀栀„渀Ⱎ  
nhưng người ta vẫn cứ dị nghị khi thấy một người đàn bà đứng trên tòa giảng ਀⠀瀀甀氀瀀椀琀⤀⸀ 刀팀椞 渀栀뀀 渀뀀�挞 䄀渀栀 挀椀渁最 琀„栀漀 氀 渀愀洀Ⰰ 渀„戀渀栀 ᄀ댁渞最Ⰰ 渀栀뀀渁最 �„ᄀꄁ椞 栀촀挞  
Kiến-Kiều (Cambridge) người ta vẫn không chấp nhận cho con gái được dạy học. Thế ਀洀 渀最뀀�椞 琀愀 挀„氀�渞 琀椀뼀渞最 氀渀 渀 倀栀관琞 最椀漀 氀 欀栀椀渀栀 洀椀윀琞 ᄀ渀 戀 挀漀渀 最椀 琀栀 挀栀대渞最  
phải là một điều sai lầm lắm sao?</p>਀㰀栀㌀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开㄀㈀㘀∀㸀㰀⼀愀㸀㘀ⴀ 吀ꀀ䤞 䜀䤀䄀 嘀쀀 堀唀ꐀ吞 䜀䤀䄀㰀猀瀀愀渀 氀愀渀最㴀∀䔀一ⴀ䜀䈀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀挀漀氀漀爀㨀 戀氀愀挀欀∀㸀㨀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀栀㌀㸀 
<p class="BodyText">Phật cho rằng nếu muốn thực hiện lý tưởng chân chính thì ਀欀栀渀最 琀栀쌀„欀栀渀最 洀�琞 氀꜀渞 搀뤀瀞 戀케„琀椀쌀甞 渀最Ⰰ 戀�椞 琀栀뼀Ⱎ 渀最椀 ᄀ ᄀ뜁挞 戀椀윀琞 欀栀甀礀뼀渞 欀栀挀栀  
nên xa lìa lối sống tại gia lấy tiểu ngã chấp làm cơ sở để sống cuộc đời xuất ਀最椀愀 瘀 搀挞⸀ 吀甀礀 渀栀椀渀Ⰰ 渀栀뀀 ᄀ 渀椀 �„琀栀椀渀 琀爀뀀�挞Ⰰ 洀뜀挞 搀꜀甞 猀턀渞最 挀甀�挞 ᄀ�椞 搀挞 瘀촀渞最Ⰰ  
nhưng nếu luôn luôn thanh-tịnh-hóa nó thì rồi dần dần cũng tiến gần đến lý ਀琀뀀�渞最⸀ 堀攀洀 琀栀뼀„琀栀 挀椀 礀뼀甞 氀ﴀ 挀愞 瘀椀윀挞 琀甀 ᄀꄁ漞 ᄀ 氀ꔀ礞 焀甀愀渀 栀윀„猀椀渀栀 栀漀ꄀ琞 ᄀꄁ漞 ᄀ挞  
làm trọng, thì giá trị tu đạo của tại gia cũng rất đáng được tưởng lệ, tức chỉ ਀挀Ⰰ 栀渀栀 琀栀椀윀渞 瘀 琀栀愀渀栀 琀洀 琀甀礀 琀栀甀�挞 琀ꄀ椞 最椀愀Ⰰ 渀栀뀀渁最 挀椀渁最 挀 琀栀쌀„栀뀀�渞最 ᄀ뼁渞 最椀ꌀ椞  
thoát. Như vậy, đức Phật, một mặt nói lên tính cách vô thường nhanh chóng của sự ਀猀턀渞最 挀栀뼀琞 ᄀ쌁„欀栀甀礀渀 渀最뀀�椞 琀愀 洀愀甀 琀洀 挀꜀甞 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀Ⰰ 洀뜀琞 欀栀挀Ⰰ ᄀ팁渞最 琀栀�椞 氀ꄀ椞  
nhận định sự luân hồi lâu dài rồi đưa ra phương pháp giải thoát tiệm tiến mà mở ਀ᄀ뀁�渞最 挀甞 ᄀ�„栀뼀琞 琀栀ꌀ礞 挀栀切渀最 猀椀渀栀⸀ 嘀愀挀挀栀愀最漀琀琀愀 ᄀ 琀渀 琀栀渀 倀栀관琞 渀栀뀀 琀栀뼀„渀礀㨀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“Cũng như nước sông Hằng chảy ra biển, rồi hòa vào ਀戀椀쌀渞Ⰰ 礀 琀栀攀漀 倀栀관琞 琀栀 戀ꔀ琞 氀甀관渞 琀ꄀ椞 最椀愀 栀愀礀 砀甀ꔀ琞 最椀愀 挀椀渁最 ᄀ섁甞 栀뀀�渞最 琀�椞 渀椀뼀琞ⴀ戀渀  
mà nhập niết-bàn”<span style="font-style: normal"><a name="_ftnref195" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn195"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[195]</span></span></a><sup>਀㰀⼀猀甀瀀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Tức khen ngợi sự giáo hóa của Phật, dù là tại gia hay xuất ਀最椀愀 ᄀ섁甞 ᄀ뀁挞 琀栀ꔀ洞 渀栀甀꜀渞 瘀 栀뀀�渞最 琀�椞 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀⸀ 䌀栀漀 渀渀Ⰰ 渀栀뀀 倀栀관琞 渀椀Ⰰ 栀뀀�渞最  
tới pháp tức là pháp tắc giải thoát, không phải chỉ là pháp xuất gia, mà ngay ਀琀ꄀ椞 最椀愀Ⰰ 渀뼀甞 最椀„ᄀ뀁挞 挀栀渀栀 栀ꄀ渞栀Ⰰ 挀椀渁最 ᄀ섁甞 氀 挀栀渀栀 瀀栀瀀Ⰰ 瘀 欀栀渀最 琀爀挞 琀椀뼀瀞 琀栀  
gián tiếp, cũng là sự chuẩn bị hướng tới giải thoát.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀∀㸀ᰀ䌠切渀最 搀뀀�渞最 瀀栀瀀 ꔀ礞 琀挞 氀 挀切渀最 搀뀀�渞最 琀愀Ⰰ 琀栀ꔀ礞 ᄀ뀁挞  
pháp ấy tức thấy ta, có được pháp ấy tức có ta. Nếu có pháp thì có Tỷ-Khưu-Tăng, ਀渀뼀甞 挀 瀀栀瀀 琀栀 挀 戀턀渞 戀�„ᄀꄁ椞 挀栀切渀最⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Nếu có pháp thì có bốn giòng họ, y vào pháp mà trong hiền ਀欀椀뼀瀞 挀 퀀ꄀ椞ⴀ唀礀ⴀ嘀뀀ꄁ渁最 砀甀ꔀ琞 猀椀渀栀Ⰰ 琀„ᄀ 挀 戀턀渞 最椀渀最 栀촀„�„ᄀ�椞Ⰰ ⠀戀�椞 琀栀뼀⤞ 渀뼀甞 �„ᄀ�椞  
có pháp tức có cõi đời bốn giòng họ Sát-Ðế-Lợi, Bà-La-Môn, công sư và ca sĩ ਀瘀⸀瘀☀☠渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Nếu có pháp ở đời sẽ có Tứ Thiên Vương, Ðâu Suất Thiên, Hóa ਀吀„吀ꄀ椞 吀栀椀渀Ⰰ 吀栀愀 䠀愀 吀„吀ꄀ椞 吀栀椀渀㬀 渀뼀甞 挀 瀀栀瀀 �„ᄀ�椞 猀봀„挀 䐀挞 䜀椀�椞 吀栀椀渀Ⰰ 匀꼀挞  
Giới Thiên, Vô Sắc Giới Thiên, do đó có thế gian. Nếu có pháp ở đời, sẽ có quả ਀吀甀 퀀 䠀漀渀Ⰰ 吀뀀 퀀 䠀洀Ⰰ 䄀 一愀 䠀洀Ⰰ 䄀 䰀愀 䠀渀Ⰰ 䈀挀栀 䌀栀椀 倀栀관琞 嘀 倀栀관琞 琀栀愞 猀봀„栀椀윀渞 �„ 
đời. Bởi thế, Tỷ Khưu! Nên phải cúng dường pháp”<a name="_ftnref196" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn196"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[196]</span></span></a><sup>਀㰀⼀猀甀瀀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Nên biết cái mà Phật gọi là pháp không phải chỉ trực tiếp là ਀瀀栀瀀 渀椀뼀琞ⴀ戀渀 洀 挀渀 最팀洞 挀ꌀ„瀀栀瀀 琀栀뼀„琀挞ⴀ琀爀관琞 琀„挀栀渀栀 琀爀쬀Ⱎ 琀爀관琞 琀„挀栀挞 渀最栀椀윀瀞  
và trật tự vũ trụ. Bảo rằng “thấy pháp tức thấy Phật” là ngụ ý cho rằng hễ thực ਀栀渀栀 ᄀ度渀最 琀栀攀漀 瀀栀瀀 ꔀ礞 琀挞 氀 欀栀뼀„栀瀞 瘀�椞 戀ꌀ渞 ﴀ 挀愞 倀栀관琞⸀ 吀栀攀漀 ﴀ 渀最栀⤀愁 ꔀ礞Ⰰ  
khoáng sung tinh thần đó, thì nếu tận lực làm thiện, lánh ác, làm cho hết nghĩa ਀瘀„挀愞 洀渀栀Ⰰ 琀栀 搀豈 渀最뀀�椞 ꔀ礞 挀栀대渞最 戀椀뼀琞 最 瘀섀„倀栀관琞 最椀漀Ⰰ 琀挞 挀椀渁最 ᄀ 瀀栀豈 栀瀞 瘀�椞  
tinh thần của Phật rồi, ở ngay trong trạng thái không hay không biết ấy&nbsp; mà đạt ਀ᄀ뼁渞 ᄀꄁ漞 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀⸀ 嘀섀„猀愀甀 퀀ꄀ椞 吀栀愞 戀ꌀ漞 瘀椀윀挞 ᄀ„ᄀ쌁„挀椀渁最 氀 倀栀관琞 瀀栀瀀 挀栀渀栀 琀栀挞  
đã căn cứ vào tinh thần trên đây vậy.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀甀礀 渀栀椀渀Ⰰ 琀栀攀漀 倀栀관琞Ⰰ 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀 ᄀ挀栀 琀栀挞 瘀꬀渞 氀 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„ 
trước mắt, cần phải thực hiện, đó là phương pháp thực hiện lý tưởng theo nghĩa ਀栀뤀瀞⸀ 䈀�椞 琀栀뼀Ⱎ 渀뼀甞 渀椀 琀栀攀漀 渀最栀⤀愁 爀�渞最 琀栀 ᰀᄠ渞最 氀洀 挀挀 ᄀ椁섀甞 挀Ⰰ 氀洀 琀ꔀ琞 挀ꌀ„瘀椀윀挞  
thiện” là lời chư Phật dạy, nhưng nếu nói theo nghĩa hẹp, thì giải thoát trực ਀琀椀뼀瀞 挀꜀渞 瀀栀ꌀ椞 挀 猀„琀甀 搀뀀渞最 ᄀ뜁挞 戀椀윀琞 挀愀漀 栀ꄀ渁 琀栀뼀„渀愞⸀ 퀀 挀栀渀栀 氀 ᄀ椁섀甞 洀 倀栀관琞  
tưởng lệ lối sống xuất gia hơn lối sống tại gia. Duy có điểm ta cần ghi nhận là ਀猀„最椀漀 栀愀 挀愞 倀栀관琞 爀ꔀ琞 琀椀渀栀 搀椀윀甞Ⰰ 一最椀 渀栀꼀洞 瘀漀 栀뼀琞 琀栀ꌀ礞 挀栀切渀最 猀椀渀栀Ⰰ 琀„琀栀ꔀ瀞  
dần dần đưa đến cao để mở ra con đường giải thoát chân chính tối hậu và trong ਀焀甀 琀爀渀栀 ᄀⰀ 琀ꔀ琞 挀ꌀ„猀„栀渀栀 琀爀 ᄀ섁甞 琀栀甀�挞 瀀栀ꄀ洞 瘀椀 琀甀 ᄀꄁ漞 挀ꌀ⸞☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Bây giờ ta hãy căn cứ vào những kiến giải kể trên để khảo ਀猀琀 挀椀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 琀甀 ᄀꄁ漞 洀 倀栀관琞 ᄀ 挀栀준„戀礀 瘀 挀栀椀愀 渀 爀愀 氀洀 戀愀 最椀愀椀 ᄀ漁ꄀ渞⸀  
Thứ nhất, giới hạn trong phạm vi thuần túy đạo đức thế tục; thứ hai, là giai ਀ᄀ漁ꄀ渞 琀甀 搀뀀渞最 挀愞 琀渀 ᄀ팁„琀„琀栀뼀„琀挞 搀攀 猀椀甀 琀뼀„琀甀挀㬀 琀栀„戀愀Ⰰ 氀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 猀椀渀栀  
hoạt thuần tuý xuất gia, siêu thế tục. Nếu nói theo kết quả thì giai đoạn một ở ਀琀爀漀渀最 氀甀渀 栀팀椞 最椀�椞Ⰰ 琀甀 琀„琀栀ꔀ瀞 ᄀ뼁渞 挀愀漀⸀ �„最椀愀椀 ᄀ漁ꄀ渞 栀愀椀 琀栀 最팀洞 挀ꌀ„氀甀渀 栀팀椞 瘀  
giải thoát. Ðến giai đoạn ba thì ở ngay hiện thân mà được giải thoát. Nếu nói ਀琀栀攀漀 琀栀挞 琀뼀„琀栀 戀ꌀ渞 琀栀渀 倀栀관琞㬀 琀栀甀礀뼀琞 瀀栀瀀 挀栀뀀愁 栀대渞 ᄀ 挀栀椀愀 挀栀묀„爀愀 渀栀뀀 琀栀뼀Ⱎ  
nhưng đại yếu đối với những người chưa tin thì Phật nói pháp ở giai đoạn một, ਀ᄀ턁椞 瘀�椞 渀栀渞最 ᄀ윁„琀„琀ꄀ椞 最椀愀 琀栀 渀椀 瀀栀瀀 �„最椀愀椀 ᄀ漁ꄀ渞 栀愀椀Ⰰ 挀渀 ᄀ턁椞 瘀�椞 挀挀 ᄀ윁„琀„ 
xuất gia thì nói pháp ở giai đoạn ba. Cách thuyết pháp của Phật đúng thật như ਀琀栀뼀⸞ 䈀�椞 瘀관礞Ⰰ 猀„瀀栀渀 氀漀ꄀ椞 琀爀渀 ᄀ礀Ⰰ 挀 琀栀쌀„渀椀 爀ꔀ琞 砀挀 ᄀ渀最⸀㰀⼀瀀㸀 
਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<hr width="30%" align="left">਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㜀㘀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㜀㘀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㜀㘀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[176]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ䴀⸀ ㈀㔀 䄀爀椀礀愀瀀愀爀椀礀攀猀愀渀愀 ㄀Ⰰ 瀀ᤀ†㄀㘀㜀㬀 吀爀甀渀最Ⰰ 㔀㘀Ⰰ 䰀愀ⴀ渀愀⸀ 瀀Ⰰ ㈀㘀㤀㬀 䠀윀渞 吀栀渀 倀栀관琞  
		và Pháp Thân Phật, p. 22,</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㜀㜀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㜀㜀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㜀㜀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[177]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ䬀愀琀栀愀欀 甀瀀⸀ ㈀㘀Ⰰ ㄀㐀ⴀ㄀㔀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn178">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn178" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref178">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㜀㠀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		M.99 Subha II, p. 199; Trung 38. Anh Vũ, p. 181.</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㜀㤀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㜀㤀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㜀㤀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[179]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ䄀⸀ 䤀⸀ 倀栀관琞 䜀椀漀 一最甀礀渀 吀栀礞Ⰰ ㈀　㜀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn180">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn180" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref180">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㠀　崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		Có rất nhiều chỗ bài xích những hành pháp vô ý nghĩa của Bà-La-Môn, hãy ਀ऀऀᄀ촁挞 挀挀 欀椀渀栀 匀愀ⴀ䴀渀ⴀ儀甀ꌀ„瘀 倀栀ꄀ洞 嘀渀最 猀봀„琀栀ꔀ礞⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn181">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn181" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref181">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㄀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		S.V. p. 421: Chuyển Pháp luân Kinh (tờ 6, trang 16) Căn Bản Phật giáo, ਀ऀऀ琀爀愀渀最 㐀㔀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn182">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn182" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref182">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㈀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		Suttanipata 654 – 653: M. 28, Vàsetthe.</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㠀㌀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㠀㌀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㌀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[183]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀꐀ渞ⴀ퀀�ⴞ吀爀椀뼀琞ⴀ栀촀挞ⴀ吀渀ⴀ䜀椀漀ⴀ匀Ⱎ 琀爀愀渀最 㐀　㔀 ጀ†㐀　㘀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn184">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn184" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref184">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㐀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		Ấn-Ðộ-Triết-học-Tôn-Giáo-Sử, trang 300 – 301</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㠀㔀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㠀㔀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㔀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[185]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀꐀ渞ⴀ퀀�ⴞ吀爀椀뼀琞ⴀ栀촀挞ⴀ吀渀ⴀ䜀椀漀ⴀ匀„琀爀愀最 㔀㈀㠀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn186">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn186" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref186">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㘀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		Phạm Chí Phẩm. Trung-Hàm 35-41, Trong Trường-Hàm, Tiểu Duyên kinh (D. ਀ऀऀ㈀㜀Ⰰ 䄀最最愀洀洀愀⤀ 挀 最栀椀 氀ꄀ椞 猀„琀„琀栀甀관琞 挀愞 洀�琞 渀最뀀�椞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 ᄀ 砀甀ꔀ琞 最椀愀  
		theo Phật. Trung, 50, Nhất thiết Trí kinh (m. 99, Kannako-thala) cũng ਀ऀऀ挀栀瀀 氀ꄀ椞 挀甀�挞 琀栀ꌀ漞 氀甀관渞 最椀愞 倀栀관琞 瘀 瘀甀愀 䈀愀ⴀ吀뀀ⴁ一뜀挞 瘀섀„瘀ꔀ渞 ᄀ섁„戀턀渞 最椀愀椀  
		cấp.</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㠀㜀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㠀㜀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㜀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[187]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ䴀⸀ 㠀㐀 䴀愀搀栀甀爀愀 匀甀琀琀愀㨀 吀ꄀ瀞Ⰰ ㈀ 琀爀愀渀最 㔀㤀㄀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn188">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn188" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref188">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㠀㠀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		S, I, p, 68; Tạp 4, trang 591.</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㠀㤀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㠀㤀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㠀㤀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[189]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ䴀⸀ 㤀㌀ 䄀猀猀愀氀愀礀愀渀愀 ㄀㄀Ⰰ 瀀Ⰰ ㄀㐀㤀㬀 吀爀甀渀最Ⰰ ㌀㜀Ⰰ 䄀ⴀ一栀椀뼀瀞ⴀ匀꜀甞ⴀ䰀愀Ⰰ 琀爀愀渀最 ㄀㠀　⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn190">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn190" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref190">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㤀　崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		A. IV, p, 200; Tăng, 37, p, 432; Căn Bản Phật giáo, pp. 370 – 372</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㤀㄀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㤀㄀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㤀㄀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[191]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ䌀̀渁 䈀ꌀ渞 倀栀관琞 䜀椀漀Ⰰ 琀爀愀渀最 ㈀　㌀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn192">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn192" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref192">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㤀㈀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		S’ I, p. 88’</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㤀㌀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㤀㌀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㤀㌀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[193]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ匀⸀ 䤀⸀ 瀀⸀ ㄀㈀㤀㬀 吀ꄀ瀞 㐀㐀Ⰰ 琀爀愀渀最 㜀㌀　㬀 吀栀攀爀椀最 一漀 㘀㄀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn194">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn194" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref194">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㤀㐀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		Therig, no, 336.</span></div>਀ऀ㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㤀㔀∀㸀 
		<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㤀㔀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㤀㔀∀㸀 
		<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[195]</span></span></a><span style="font-size: 12pt"> ਀ऀऀ吀爀漀渀最 吀̀渁最ⴀ一栀ꔀ琞 ㈀㤀Ⰰ 挀瀀 戀ꌀ渞Ⰰ 琀爀愀渀最 ㌀㔀　 挀 ᄀ漁ꄀ渞 瘀̀渁 渀礀⸀ 吀漀渀 戀�„ᄀ섁甞  
		tương đương với A.II, pp 197-170. Nhưng đoạn văn này trong văn Ba-Li ਀ऀऀ欀栀渀最 挀 洀 挀栀준„挀 䠀渀ⴀ䐀쬀挞栀⸀ 䌀 氀봀„渀 ᄀ뀁挞 琀栀渀栀 氀관瀞 猀愀甀 爀팀椞 琀栀洀 瘀漀  
		thành một bộ phận của Tăng-Nhất. Dù sao thì nó cũng đã biểu thị rõ cái ਀ऀऀ琀椀渀栀 琀栀꜀渞 挀愞 倀栀관琞 瘀 琀椀 琀爀挀栀 搀꬀渞 �„ᄀ礀 ᄀ쌁„戀椀뼀琞 渀最甀팀渞 最턀挞 挀愞 渀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
	<div style="mso-element:footnote" id="ftn196">਀ऀऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<a name="_ftn196" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref196">਀ऀऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀㤀㘀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀  
		Trong Tăng-Nhất 29, cáp bản, trang 350 có đoạn văn này. Toàn bộ đều ਀ऀऀ琀뀀ꄁ渁最 ᄀ뀁ꄁ渁最 瘀�椞 䄀⸀䤀䤀Ⰰ 瀀瀀 ㄀㤀㜀ⴀ㄀㜀　⸀ 一栀뀀渁最 ᄀ漁ꄀ渞 瘀̀渁 渀礀 琀爀漀渀最 瘀̀渁 䈀愀ⴀ䰀椀  
		không có mà chỉ có Hán-Dịch. Có lẽ nó được thành lập sau rồi thêm vào ਀ऀऀ琀栀渀栀 洀�琞 戀�„瀀栀관渞 挀愞 吀̀渁最ⴀ一栀ꔀ琞⸀ 䐀豈 猀愀漀 琀栀 渀 挀椀渁最 ᄀ 戀椀쌀甞 琀栀쬀„爀 挀椀  
		tinh thần của Phật và tôi trích dẫn ở đây để biết nguồn gốc của nó.</span></div>਀ 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn14">਀ऀ㰀栀爀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
਀㰀琀愀戀氀攀 戀漀爀搀攀爀㴀∀　∀ 眀椀搀琀栀㴀∀㄀　　─∀ 椀搀㴀∀琀愀戀氀攀㄀∀ 挀攀氀氀猀瀀愀挀椀渀最㴀∀　∀ 挀攀氀氀瀀愀搀搀椀渀最㴀∀　∀㸀 
	<tr>਀ऀऀ㰀琀搀 眀椀搀琀栀㴀∀㐀㌀　∀㸀 
਀ऀऀऀ㰀瀀 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀ 愀氀椀最渀㴀∀氀攀昀琀∀㸀 
			<font face="Microsoft Sans Serif" style="font-size: 8pt" color="#800000">਀ऀऀऀ䈀愀渀 吀甀 吀栀뀀 倀栀관琞 䠀촀挞㰀⼀昀漀渀琀㸀㰀⼀瀀㸀㰀⼀琀搀㸀 
		<td>਀ऀऀ㰀瀀 愀氀椀最渀㴀∀爀椀最栀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
		<font face="Microsoft Sans Serif">਀ऀऀ㰀昀漀渀琀 挀漀氀漀爀㴀∀⌀㠀　㠀　㠀　∀ 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 㠀瀀琀∀㸀䌀관瀞 渀栀관琞㨀 
		<!--webbot bot="Timestamp" S-Type="EDITED" S-Format="%m/%d/%Y" startspan -->05/24/2005<!--webbot bot="Timestamp" i-checksum="12576" endspan -->਀ऀऀ㰀⼀昀漀渀琀㸀 
			<a target="_self" title="lên &#273;&#7847;u trang" href="#top">਀ऀऀऀ㰀昀漀渀琀 挀漀氀漀爀㴀∀⌀㠀　㠀　㠀　∀ 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 㠀瀀琀∀㸀 
			<img border="0" src="../../../images/top1.gif" width="18" height="15"></font></a></font></td>਀ऀ㰀⼀琀爀㸀 
	</table>਀ 
</body>਀ 
</html>਀�