<html>਀ 
<head>਀㰀洀攀琀愀 栀琀琀瀀ⴀ攀焀甀椀瘀㴀∀䌀漀渀琀攀渀琀ⴀ吀礀瀀攀∀ 挀漀渀琀攀渀琀㴀∀琀攀砀琀⼀栀琀洀氀㬀 挀栀愀爀猀攀琀㴀甀渀椀挀漀搀攀∀㸀 
<title>Thiên thứ nhất: Đại cương luận</title>਀㰀猀琀礀氀攀㸀 
<!--਀栀㄀ 
	{margin-top:24.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ爀椀最栀琀㨀　挀洀㬀 
	margin-bottom:12.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ氀攀昀琀㨀　挀洀㬀 
	text-align:center;਀ऀ瀀愀最攀ⴀ戀爀攀愀欀ⴀ愀昀琀攀爀㨀愀瘀漀椀搀㬀 
	text-autospace:none;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㘀⸀　瀀琀㬀 
	font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀爀攀搀紀 
span.StyleBodyTextBlackChar਀ऀ笀挀漀氀漀爀㨀⌀　　　　　　㬀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀㄀㈀瀀琀 
	}਀瀀⸀䈀漀搀礀吀攀砀琀 
	{margin-bottom:.0001pt;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ愀氀椀最渀㨀樀甀猀琀椀昀礀㬀 
	text-indent:1.0cm;਀ऀ氀椀渀攀ⴀ栀攀椀最栀琀㨀㄀㔀　─㬀 
	font-size:12.0pt;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀∀吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀∀㬀 
	color:#333399; margin-left:0cm; margin-right:0cm; margin-top:0cm}਀栀㈀ 
	{margin-top:18.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ爀椀最栀琀㨀　挀洀㬀 
	margin-bottom:12.0pt;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ氀攀昀琀㨀　挀洀㬀 
	text-align:center;਀ऀ瀀愀最攀ⴀ戀爀攀愀欀ⴀ愀昀琀攀爀㨀愀瘀漀椀搀㬀 
	font-size:14.0pt;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀∀吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀∀㬀 
	color:maroon;਀ऀ紀 
h3਀ऀ笀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀㄀㈀⸀　瀀琀㬀 
	margin-right:0cm;਀ऀ洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀㘀⸀　瀀琀㬀 
	margin-left:0cm;਀ऀ瀀愀最攀ⴀ戀爀攀愀欀ⴀ愀昀琀攀爀㨀愀瘀漀椀搀㬀 
	font-size:12.0pt;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀∀吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀∀㬀 
	color:navy}਀猀瀀愀渀⸀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀 
	{font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀⌀䘀䘀　　　　㬀 
	text-decoration:none;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀渀漀渀攀㬀 
	vertical-align:baseline; font-size:12pt}਀猀瀀愀渀⸀匀琀礀氀攀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀䤀琀愀氀椀挀䤀渀搀椀最漀 
	{font-family:"Times New Roman";਀ऀ挀漀氀漀爀㨀⌀䘀䘀　　　　㬀 
	text-decoration:none;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀渀漀渀攀㬀 
	vertical-align:baseline; font-size:12pt}਀瀀⸀䴀猀漀䈀漀搀礀吀攀砀琀䤀渀搀攀渀琀 
	{margin-bottom:.0001pt;਀ऀ琀攀砀琀ⴀ愀氀椀最渀㨀樀甀猀琀椀昀礀㬀 
	text-indent:1.0cm;਀ऀ氀椀渀攀ⴀ栀攀椀最栀琀㨀㄀㔀　─㬀 
	font-size:12.0pt;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀∀吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀∀㬀 
	color:navy;਀ऀ昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀椀琀愀氀椀挀㬀 
	margin-left:0cm; margin-right:0cm; margin-top:0cm}਀猀瀀愀渀⸀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀䌀栀愀爀 
	{color:#000000;font-size:12pt; font-family:Times New Roman਀ऀ紀 
-->਀㰀⼀猀琀礀氀攀㸀 
</head>਀ 
<body>਀ 
<h1>THIÊN THỨ NHẤT <br>਀ကꀁ䤞 䌀꼀ꀁ丁䜀 䰀唀가丞㰀⼀栀㄀㸀 
<h2><a name="_02"></a>CHƯƠNG I: <br>਀倀䠀꼀ꀁ丁䜀 倀䠀섀倀 䌀䠀저丞䠀 䰀� 一䜀唀夀쨀一 吀䠀夞 倀䠀가吞 䜀䤀섀伀 嘀�䤞 倀䠀꼀ꀁ丁䜀 䌀䠀숀䴀 䌀䄞 䈀�„匀섀䌀䠀 一쀀夀㰀⼀栀㈀㸀 
<h3><a name="_0211"></a>1- PHƯƠNG PHÁP CHỈNH LÝ NHỮNG TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU:&nbsp;</h3>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀嘀ꔀ渞 ᄀ섁„渀最栀椀渀 挀甞 倀栀관琞 䜀椀漀 氀 洀�琞 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„爀ꔀ琞 ᄀ뜁挞 戀椀윀琞 瘀 琀漀  
lớn. Mục đích của các nhà nghiên cứu trước kia, kể cả Đại Thừa và Tiểu Thừa, là ਀琀洀 栀椀쌀甞 琀爀漀渀最 挀挀 䬀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 砀攀洀 渀栀渞最 欀椀渀栀 渀漀 氀 ᄀꄁ椞 戀椀쌀甞 挀栀漀 戀ꌀ渞 ﴀ ᄀ挀栀 琀栀挞  
của Phật, còn những kinh nào chỉ vì muốn đưa đến bản ý đích thực ấy mà Phật đã ਀瀀栀뀀ꄁ渁最 琀椀윀渞 渀椀 爀愀⸀ 吀ꔀ琞 挀ꌀ„挀挀 渀栀 琀栀甀礀뼀琞 洀椀渀栀 挀栀切 最椀ꌀ椞 ᄀ섁甞 戀꼀琞 ᄀ꜁甞 挀渀最 瘀椀윀挞  
như thế cả, nhưng nay thì khác. Cái phương pháp được coi là chủ yếu của sự học ਀瘀ꔀ渞 氀 琀洀 砀攀洀 渀栀渞最 琀뀀 琀뀀�渞最 渀漀 氀 ᄀꄁ椞 戀椀쌀渞 挀栀渀 ﴀ 挀愞 倀栀관琞 瘀 ᄀ 琀爀椀 焀甀愀  
những quá trình khai triển như thế nào mà làm cho Phật giáo được chỉnh lý và ਀琀栀椀뼀琞 氀관瀞 琀栀渀栀 栀윀„琀栀턀渞最⸀ 吀爀뀀�挞 欀椀愀Ⰰ 挀栀漀 琀ꔀ琞 挀ꌀ„氀�椞 倀栀관琞 渀椀 ᄀ섁甞 戀愀漀 栀洀 琀爀漀渀最  
phương pháp giáo hóa của Phật rồi đem chỉnh lý, thống hợp và lấy khoảng thời ਀最椀愀渀 瘀椀 琀爀̀洁 渀̀洁 猀愀甀 倀栀관琞 渀栀관瀞 搀椀윀琞 氀 最椀漀 瀀栀瀀 挀栀渀 挀栀渀栀 挀愞 က挞 倀栀관琞⸀ 䴀�琞  
khi đã hiểu rõ được những kinh điển nào là đại biểu thì mới có thể quán triệt ਀ᄀ뀁挞 琀ꔀ琞 挀ꌀ„最椀漀 氀ﴀ 倀栀관琞 最椀漀⸀ က渞最 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 渀最栀椀渀 挀甞 最椀漀 氀ﴀ 倀栀관琞 最椀漀Ⰰ  
đây là điểm cực kỳ trọng yếu, có thể nói là điểm xuất phát của sự nghiên cứu ਀挀椀渁最 欀栀渀最 瀀栀ꌀ椞 氀 焀甀 ᄀ渀最⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Song, trong các Kinh điển được lưu truyền đến ngày nay thì ਀渀栀渞最 䬀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 渀漀 最꜀渞 瘀�椞 挀栀渀 琀뀀�渞最 挀愞 倀栀관琞 最椀漀 一最甀礀渀 吀栀礞 渀栀ꔀ琞㼀 一뼀甞 渀椀  
một cách chặt chẽ thì đây tuy là vấn đề rất khó giải đáp, nhưng nếu nói một cách ਀ᄀꄁ椞 礀뼀甞 琀栀 琀愀 挀 琀栀쌀„挀栀漀 ᄀ 氀 挀挀 戀�„䄀ⴀ䠀洀 瘀 䰀甀관琞 戀�„⠀氀甀관琞 吀椀쌀甞 吀栀愞⤀⸀ 嘀  
những sự ghi chép trong hai bộ kinh điển này, về nơi chỗ cũng như về nhân vật và ਀挀挀 挀栀椀 琀椀뼀琞 欀栀挀Ⰰ 猀漀 瘀�椞 渀栀渞最 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 欀栀挀Ⰰ 渀栀ꔀ琞 氀 瘀�椞 䬀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 ကꄁ椞 吀栀愞☀渀戀猀瀀㬀  
thì gần với sự thật cũng như gần với chân tướng của Phật Giáo Nguyên Thủy hơn. ਀吀爀뀀�挞 欀椀愀Ⰰ 瘀漀 琀栀�椞 ᄀꄁ椞 က挞ⴀ堀甀礀渀Ⰰ 倀栀切ⴀ嘀⤀渁栀ⴀ吀爀촀渞最ⴀ䌀ꄀ 挀椀渁最 ᄀ 琀渞最 猀甀礀 ᄀ쬁渞栀 瘀섀„ 
vấn đề này. Ngày nay, trong cái gọi là Nam Phương Phật Giáo, tức dùng kinh điển ਀戀넀渞最 瘀̀渁 䈀愀ⴀ氀椀 欀栀渀最 琀栀ꔀ礞 最栀椀 挀栀瀀 琀渀 洀�琞 挀甀턀渞 欀椀渀栀 ကꄁ椞 吀栀愞 渀漀Ⰰ 欀栀渀最 渀栀渞最  
thế mà ngay cả trong các bản Hán dịch của A-Hàm bộ cũng không thấy chép. Suy ਀氀甀관渞 渀栀뀀 琀栀뼀„琀栀 ᄀꄁ椞 欀栀椀 猀„焀甀礀뼀琞 ᄀ漁渀 挀栀漀 爀넀渞最 䄀ⴀ䠀洀 戀�„瘀 䰀甀관琞 戀�„氀 渀栀渞最  
Kinh điển gần với chân tướng của Phật giáo Nguyên Thủy nhất, có thể là sự quyết ਀ᄀ漁渀 欀栀渀最 搀椀 搀쬀挞栀⸀ 一栀뀀 瘀관礞Ⰰ 猀„渀最栀椀渀 挀甞 挀愞 倀栀관琞 最椀漀 一最甀礀渀 吀栀礞Ⰰ 渀뼀甞 挀栀준„ 
lấy văn sách làm tài liệu thì đó chỉ là sự nghiên cứu, phê bình và chỉnh lý ਀䄀ⴀ䠀洀 戀�„瘀 䰀甀관琞 戀�„洀 琀栀椀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Trên đây chỉ là nói đại thể thôi, nếu lại tiến lên một bước ਀渀愞 洀 欀栀ꌀ漞 猀琀 琀栀 䄀ⴀ䠀洀 戀�„瘀 䰀甀관琞 戀�„挀 琀栀관琞 ᄀ ᄀ„琀爀甀礀섀渞 戀 挀栀渀 琀뀀�渞最 挀愞  
Phật giáo Nguyên Thủy ? Nếu nói một cách nghiêm khắc thì như thế cũng chưa đủ. ਀嘀 氀묀„䄀ⴀ䠀洀 戀�„瘀 䰀甀관琞 戀�„琀甀礀 氀 渀栀渞最 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 挀栀渀栀 琀栀턀渞最 渀栀ꔀ琞Ⰰ 琀挞 ᄀ뀁挞 最栀椀  
chép và lưu bá bằng văn Ba-li, nhưng theo truyền thuyết mãi đến thời đại ਀䄀ⴀ䐀挞ⴀ嘀뀀ꄁ渁最 ⠀氀渀 渀最椀 瘀漀 渀̀洁 ㈀㘀㤀 琀爀뀀�挞 吀礀 氀쬀挞栀⤀ 琀挞 栀ꄀ渁 栀愀椀 琀爀̀洁 渀̀洁 猀愀甀 倀栀琀  
nhập diệt, những kinh điển ấy mới được chỉnh lý thành thể tài như hiện nay. Như ਀瘀관礞 栀椀쌀渞 渀栀椀渀 ᄀ椁섀甞 ᄀ ᄀ 栀洀 ﴀ 渀最栀⤀愁 最椀漀 氀ﴀ ᄀ 挀 琀栀�椞 欀„瀀栀琀 ᄀꄁ琞⸀ 䌀渀 挀挀  
bản Hán dịch từ Ba-li thì nhận xét về nhiều phương diện, so với các nguyên điển, ਀挀 琀栀쌀„渀椀 琀栀�椞 欀„戀椀渀 琀관瀞 挀渀 洀甀�渞 栀ꄀ渁 渀栀椀섀甞⸀ 匀漀渀最Ⰰ 戀ꔀ琞 氀甀관渞 氀 渀最甀礀渀 ᄀ椁쌀渞  
Ba-li hay là Hán dịch; nếu chúng vẫn giữ được nguyên hình thì tương đối cũng có ਀琀栀쌀„琀椀渀 氀 ᄀ度渀最 瘀�椞 最椀漀 渀最栀⤀愁 渀最甀礀渀 琀栀礞Ⰰ 渀栀뀀渁最 瘀 ᄀ 焀甀愀 洀�琞 最椀愀椀 ᄀ漁ꄀ渞 挀栀준渞栀  
lý mới thành hình thức hiện hữu thì trong đó không khỏi có cái gọi là <i>thành ਀欀椀뼀渞 琀渀最 瀀栀椀 㰀⼀椀㸀⠀琀栀渀最 琀栀뀀�渞最 渀椀 琀꼀琞 氀 洀뀀�椞 琀洀 䈀�„倀栀椀 吀椀쌀甞 吀栀愞⤀⸀ 䴀�琞 欀栀椀  
thành kiến đã bị xâm nhập thì tất nhiên phải có ý kiến bất đồng về những điểm <i>਀渀渀 ᄀ쌁„㰀⼀椀㸀栀愀礀 㰀椀㸀渀渀 戀케⸞ 㰀⼀椀㸀䈀�椞 琀栀뼀Ⱎ 琀爀漀渀最 挀挀 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 栀椀윀渞 挀渀 氀뀀甁 琀爀甀礀섀渞Ⰰ  
dù là Ba-li hay Hán dịch, người ta thấy các nhà biên tập đã hình-phạm-hóa để ghi ਀氀ꄀ椞 最椀漀 瀀栀瀀 挀愞 倀栀관琞 栀愀礀 琀爀ꄀ渞最 栀甀턀渞最 猀椀渀栀 栀漀ꄀ琞 挀愞 䜀椀漀 က漁渀 琀栀�椞 戀ꔀ礞 最椀�„瘀  
kết quả những kinh điển đó đã được quy nạp trong một hình phạm nhất định, điều ਀渀礀 愀椀 ᄀ 琀渞最 ᄀ촁挞 䄀ⴀ䠀洀 戀�„栀愀礀 䰀甀관琞 戀�„挀椀渁最 瀀栀ꌀ椞 琀栀愞 渀栀관渞⸀ 䐀漀 ᄀⰀ 渀栀渞最 欀椀渀栀  
điển ấy đã mất một phần nào tính thuần chân của Nguyên Thủy và như trên đã nói ਀洀�琞 挀挀栀 挀栀뜀琞 挀栀봀„欀栀渀最 琀栀쌀„ᄀ뀁挞 挀漀椀 氀 琀爀甀礀섀渞 戀 挀椀 㰀椀㸀挀栀渀 琀뀀�渞最Ⰰ 渀栀뀀 琀栀挞 
</i>của Phật giáo Nguyên Thủy. Điều này cũng hệt như kinh Phúc Âm của ਀䌀ꄀⴁᄀ턁挞ⴀ最椀漀Ⰰ 欀栀渀最 瀀栀ꌀ椞 琀爀甀礀섀渞 戀 氀�椞 渀椀 瘀 瘀椀윀挞 氀洀 琀栀관琞 挀愞 䜀椀愀ⴀ吀 洀 氀 搀漀  
các nhà biên tập Phúc Âm đời sau thêm bớt mà tạo thành. Hay cũng như trường hợp ਀匀漀挀爀愀琀攀猀 ᄀ뀁挞 戀椀쌀甞 栀椀윀渞 琀爀漀渀最 猀挀栀 瘀ꔀ渞 ᄀ瀀 挀愞 倀氀愀琀漀Ⰰ 渀栀渞最 氀�椞 渀椀 瘀 瘀椀윀挞 氀洀  
của Socates đã chẳng được phản ánh một cách trung thực. Cứ xem vài thí dụ đó ਀挀椀渁最 ᄀ„爀⸀ 䈀�椞 琀栀뼀Ⱎ 渀椀 洀�琞 挀挀栀 渀最栀椀洀 欀栀꼀挞Ⰰ 洀甀턀渞 渀最栀椀渀 挀甞 倀栀관琞 最椀漀 一最甀礀渀  
Thủy chân chính, lại phải khu biệt những tài liệu trong A-Hàm bộ và Luật bộ xem ਀琀椀 氀椀윀甞 渀漀 氀 挀椀Ⰱ 琀椀 氀椀윀甞 渀漀 氀 洀�椞 爀팀椞 氀愞 挀栀촀渞 氀ꔀ礞 渀栀渞最 挀椀 一最甀礀渀 吀栀礞  
đó là lý do cắt nghĩa tại sao sự nghiên cứu A-Hàm bộ và Luật bộ&nbsp; sau này đã trở ਀琀栀渀栀 洀�琞 ᄀ섁„洀挞 挀栀„礀뼀甞⸀ 一栀뀀渁最 氀洀 琀栀뼀„渀漀 瀀栀渀 戀椀윀琞 ᄀ뀁挞 氀 瘀椀윀挞 挀挞 欀„欀栀  
khăn. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta may mắn còn có hai bộ Hán dịch (nguyên điển ਀栀漀뜀挞 戀넀渞最 匀愀渀猀欀爀椀琀⤀ 瘀 䈀愀ⴀ氀椀 ᄀ뀁挞 琀爀甀礀섀渞 氀ꄀ椞⸀ 䌀̀渁 挀„瘀漀 渀栀渞最 ᄀ椁쌀洞 琀뀀ꄁ渁最 ᄀ뀁ꄁ渁最  
của cả hai người, ta có thể thấy được hình thức cũ của các bộ phái truyền lưu và ਀最椀愞 渀栀渞最 猀„戀ꔀ琞 ᄀ팁渞最Ⰰ 挀椀渁最 挀 挀栀휀„渀栀ꔀ琞 琀爀⸀ 䌀栀漀 搀豈 渀栀渞最 栀渀栀 琀栀挞 ꔀ礞 欀栀渀最  
phải thuần túy nguyên thủy đi nữa nhưng ít ra cũng có thể được coi thuộc loại ਀挀甞 琀爀甀礀섀渞Ⰰ 挀渀 猀„欀栀渀最 渀栀ꔀ琞 琀爀 琀栀 ᄀ 挀栀대渞最 焀甀愀 挀栀준„氀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 猀甀礀 ᄀ쬁渞栀  
và thuyết minh đặc hữu của một phái nào đó mà thôi. Cũng như những kinh điển ਀栀椀윀渞 挀渀 氀뀀甁 琀爀甀礀섀渞 ᄀ뼁渞 渀最礀 渀愀礀Ⰰ 戀ꔀ琞 氀甀관渞 氀 䠀渀 搀쬀挞栀 栀愀礀 氀 瘀̀渁 䈀愀ⴀ氀椀Ⰰ ᄀ섁甞  
chưa chắc đã hoàn toàn là cổ truyền: điều này tưởng không cần nói ai cũng biết. ਀吀挞 挀 欀栀椀 渀愞 挀栀渞最 戀쬀„琀栀ꔀ琞 氀ꄀ挞Ⰰ 栀漀뜀挞 搀漀 瀀栀椀 渀礀 琀爀甀礀섀渞Ⰰ 瀀栀椀 欀椀愀 欀栀渀最  
truyền, cho nên không thể căn cứ vào một tông phái đặc định nào để suy định chân ਀氀ﴀ 洀 瀀栀ꌀ椞 挀̀渁 挀„琀栀攀漀 渀栀渞最 ᄀ椁쌀洞 琀뀀ꄁ渁最 ᄀ뀁ꄁ渁最 ᄀ쌁„琀洀 琀栀ꔀ礞 洀�琞 琀椀甀 挀栀甀꤀渞 渀栀ꔀ琞  
định. Về điểm này, chúng tôi đặc biệt tán thưởng giáo sư Tỷ-Kỳ đã cho ra đời một ਀搀愀渀栀 琀挀 搀뀀�椞 琀椀甀 ᄀ섁㨞 㰀椀㸀吀栀攀 昀漀甀爀 䈀甀搀搀栀椀猀琀 䄀最愀渀愀猀 椀渀 䌀栀椀渀攀猀攀 㰀⼀椀㸀⠀䄀挀挀漀爀搀愀渀挀攀 漀昀  
their parts and of the corresponding counteparts in Palinkapa, 1908, Tokyo). Bộ ਀猀挀栀 渀礀 ᄀ 猀漀 猀渀栀Ⰰ ᄀ턁椞 挀栀椀뼀甞 䄀ⴀ䠀洀 戀�„最椀愞 䈀愀ⴀ氀椀 瘀 戀ꌀ渞 䠀渀 搀쬀挞栀Ⰰ ᄀ礀 氀 琀椀  
liệu tham khảo rất hữu ích. Nếu lại tiến lên bước nữa mà di chuyển Luật bộ và ਀倀栀관琞 最椀漀 一最甀礀渀 吀栀礞 ᄀ뼁渞 琀栀�椞 ᄀꄁ椞 倀栀관琞 最椀漀 䈀�„瀀栀椀 瘀 琀爀漀渀最 焀甀 琀爀渀栀 ᄀ 䰀甀관琞  
bộ đã sản sinh cũng được so sánh, đối chiếu như thế thì thật là sử liệu rất hữu ਀挀栀 挀栀漀 瘀椀윀挞 渀最栀椀渀 挀甞 倀栀관琞 最椀漀 一最甀礀渀 吀栀礞⸀ 䠀椀윀渞 渀愀礀 琀栀 挀栀뀀愁 琀椀뼀渞 ᄀ뼁渞 ᄀ椁쌀洞  
ấy, tuy nhiên nó phải là mục tiêu cố gắng của chúng ta sau này. Rồi giai đoạn ਀琀栀„栀愀椀 琀挞 瀀栀ꌀ椞 ᄀꄁ琞 ᄀ뼁渞 氀㨀 琀爀漀渀最 栀愀椀 戀�„䠀渀 搀쬀挞栀 瘀 䈀愀ⴀ氀椀 ᄀ뀁挞 挀栀준渞栀 氀ﴀ ᄀ 氀ꄀ椞  
phải tìm xem những chỗ nào nhất trí và những chỗ nào không nhất trí, và bộ phận ਀渀漀 氀 挀甞 琀爀甀礀섀渞Ⰰ 戀�„瀀栀관渞 渀漀 ᄀ뀁挞 琀栀洀 瘀漀 猀愀甀 瘀⸀瘀☀†က礀 琀甀礀 氀 瘀椀윀挞 瘀 挀豈渀最  
khó khăn nhưng là phương hướng không thể không nhắm tới nếu muốn đạt đến mục ਀ᄀ挀栀 栀漀渀 琀漀渀⸀ 一椀 洀�琞 挀挀栀 渀最栀椀洀 欀栀꼀挞 琀栀 渀뼀甞 欀栀渀最 琀栀攀漀 瀀栀뀀ꄁ渁最 挀栀洀 ꔀ礞 猀봀„ 
không thể hoàn thành việc nghiên cứu Phật giáo Nguyên Thủy chân chính.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀倀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 挀栀준渞栀 氀ﴀ ᄀ뀁挞 琀爀渀栀 戀礀 琀爀渀 ᄀ礀 琀栀관琞 爀愀 挀栀준„渀椀  
theo ý nghĩa <i>nguyên thủy rất hạn định </i>thôi. Nếu giải thích nguyên thủy ਀琀栀攀漀 渀最栀⤀愁 爀�渞最 琀栀 戀ꔀ琞 琀ꔀ琞 瀀栀ꌀ椞 渀椀 洀�琞 挀挀栀 挀栀뜀琞 挀栀봀„渀栀뀀 琀栀뼀⸞ 嘀 渀最甀礀渀 琀栀礞  
theo nghĩa rộng là chỉ Phật giáo từ thời đại Phật cho đến khoảng một trăm năm ਀猀愀甀 倀栀관琞 渀栀관瀞 搀椀윀琞Ⰰ 氀切挀 ᄀ 䜀椀漀 栀�椞 挀栀뀀愁 瀀栀渀 挀栀椀愀 琀栀渀栀 挀挀 戀�„瀀栀椀⸀ 一栀渞最 琀椀  
liệu nghiên cứu không phải chỉ hạn cục phương diện rồi đến giáo lý của Phật giáo ਀渀最甀礀渀 琀栀礞 挀椀渁最 欀栀渀最 挀„瀀栀ꌀ椞 搀漀 倀栀관琞 栀漀渀 琀栀渀栀Ⰰ 栀愀礀 搀漀 倀栀관琞 洀 琀栀쬀„洀 挀 琀栀쌀„ 
là do đệ tử Phật biên tập dần dần mà thành. Nói cách khác, bất cứ tài liệu nào ਀挀 琀栀쌀„氀洀 猀渀最 琀케„琀椀渀栀 琀栀꜀渞 挀栀渀 挀栀渀栀 挀愞 倀栀관琞 最椀漀 挀椀渁最 ᄀ뀁挞 渀栀관渞 氀 渀最甀礀渀  
thủy, cũng được coi như đồng nhất với lời Phật nói. Song, những tài liệu như thế ਀栀漀渀 琀漀渀 欀栀渀最 琀栀쌀„琀洀 ᄀ甀 渀最漀椀 䄀ⴀ䠀洀 戀�„栀愀礀 䰀甀관琞 戀�⸞ 䰀ꄀ椞 渀愞Ⰰ 渀栀渞最 渀最뀀�椞  
biên tập các tài liệu ấy không những chỉ là các đệ tử trực tiếp ở thời đại Phật ਀洀 挀 琀栀쌀„氀 �„琀栀�椞 欀„洀�琞 琀爀̀洁 渀̀洁Ⰰ 栀愀礀 砀愀 栀ꄀ渁 渀愞 猀愀甀 倀栀관琞 渀栀관瀞 搀椀윀琞⸀ 吀栀관洞 挀栀  
A-Tỳ-Đạt-Ma Luận Thư đã chiếm một địa vị đặc thù cũng đã manh nha từ A-Hàm và ਀䰀甀관琞 戀�⸞ 䐀漀 ᄀⰀ 琀栀攀漀 ﴀ 渀最栀⤀愁 ꔀ礞 挀 琀栀쌀„渀椀 䄀ⴀ䠀洀 瘀 䰀甀관琞 戀�„氀 琀椀 氀椀윀甞 琀漀渀 戀�„ 
để nghiên cứu Phật giáo nguyên thủy. Còn về những yếu tố được thêm bớt sau này ਀琀甀礀 欀栀渀最 瀀栀ꌀ椞 欀栀渀最 挀 渀栀뀀渁最 琀栀攀漀 琀爀甀礀섀渞 琀栀甀礀뼀琞Ⰰ 琀爀漀渀最 氀切挀 戀椀渀 琀관瀞 ᄀ 挀 渀栀椀섀甞  
Trưởng Lão, Thượng Tọa và Cư sĩ hội họp để kiểm duyệt lại và chỗ nào là đại biểu ਀挀栀渀 挀栀渀栀 挀栀漀 氀�椞 倀栀관琞 渀椀 爀팀椞 洀�椞 最栀椀 挀栀瀀Ⰰ 琀爀漀渀最 ᄀ 挀椀渁最 渀栀뀀 挀挀 䈀�„氀甀관渞 挀愞  
hậu thế, nếu không có chủ trương tông phái đặc trưng rõ ràng thì không được ghi ਀挀栀瀀⸀ 一椀 洀�琞 挀挀栀 搀씀„栀椀쌀甞 氀 欀椀渀栀 氀甀관琞 ᄀ뀁挞 氀뀀甁 琀爀甀礀섀渞 ᄀ뼁渞 渀愀礀 氀 搀漀 挀挀 琀渀最  
phái duy trì, trong đó vì sự tiện lợi của mỗi tông phái nên cũng có điểm thêm ਀栀愀礀 戀�琞 挀栀漀 瀀栀豈 栀瀞 瘀�椞 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 挀愞 洀渀栀⸀ 䠀ꄀ渁 渀愞 琀爀漀渀最 氀切挀 戀椀渀 琀관瀞Ⰰ 瘀 洀甀턀渞  
có được hình thức tương đồng nên không khỏi có sự sửa đổi nguyên hình. Duy cái ਀戀ꌀ渞 琀栀쌀„琀栀 渀椀 洀�琞 挀挀栀 欀栀椀 焀甀琀Ⰰ 瘀꬀渞 挀 琀栀쌀„ᄀꄁ椞 戀椀쌀甞 挀栀漀 倀栀관琞 最椀漀 琀爀뀀�挞 琀栀�椞  
kỳ phân phái, tưởng đây không phải là một nhận định sai lầm to tát. Cái dụng ý ਀挀栀漀 䄀ⴀ䠀洀 瘀 䰀甀관琞 䈀�„氀 渀栀渞最 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 渀最甀礀渀 琀栀礞 挀栀渀栀 挀椀渁最 �„ᄀ⸀ 吀甀礀 渀栀椀渀Ⰰ  
Khi dùng các kinh điển ấy làm tài liệu nghiên cứu, nếu nói Phật giáo nguyên thủy ਀琀栀攀漀 渀最栀⤀愁 爀�渞最Ⰰ 琀愀 挀椀渁最 挀꜀渞 瀀栀ꌀ椞 挀栀切 ﴀ ᄀ뼁渞 琀ꔀ琞 挀ꌀ„渀栀渞最 ᄀ椁쌀洞 ᄀ ᄀ뀁挞 琀爀渀栀 戀礀  
ở trên. Còn về phương pháp chỉnh lý cũng phải được phê bình nếu muốn coi Phật ਀最椀漀 氀 洀�琞 渀섀渞 㰀椀㸀栀촀挞 琀栀甀관琞 㰀⼀椀㸀ᄀ쌁„渀最栀椀渀 挀甞Ⰰ ᄀ礀 氀 ᄀ椁섀甞 琀愀 挀꜀渞 最栀椀 渀栀관渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Nhan đề cuốn sách này (Nguyên thủy Phật giáo Tư tưởng Luận) ਀氀 渀椀 琀栀攀漀 渀最栀⤀愁 爀�渞最 瘀 挀栀준„氀ꔀ礞 䄀ⴀ䠀洀 戀�„⠀瘀 䰀甀관琞 戀�⤞ 氀洀 琀椀 氀椀윀甞 渀最栀椀渀 挀甞  
chủ yếu. Như phần mục lục cho thấy, mục đích của cuốn sách&nbsp; này chuyên đứng về ਀琀뀀 琀뀀�渞最 洀 氀ﴀ 氀甀관渞 栀愀 瘀 琀爀椀뼀琞 栀촀挞 栀愀 爀팀椞 琀„ᄀ 猀甀礀 搀椀씀渞 爀�渞最 爀愀 ᄀ쌁„渀椀 爀 琀뀀  
tưởng của Phật giáo nguyên thủy, đồng thời cũng từ các kinh điển A-Hàm mà khảo ਀猀琀 挀椀 渀最甀팀渞 最턀挞 挀愞 琀뀀 琀뀀�渞最 ᄀ�椞 猀愀甀Ⰰ 渀栀ꔀ琞 氀 琀뀀 琀뀀�渞最 ကꄁ椞 琀栀愞⸀ 一椀 琀洀 氀ꄀ椞Ⰰ  
việc dùng tài liệu không thể hạn cục trong một phạm vi chật hẹp, nghĩa là tuy ਀氀ꔀ礞 渀栀渞最 琀椀 氀椀윀甞 渀栀ꔀ琞 琀爀 最椀愞 䈀愀ⴀ氀椀 瘀 䠀渀 搀쬀挞栀 氀洀 挀栀„礀뼀甞 渀栀뀀渁最 琀爀漀渀最  
trường hợp chỉ có Ba-li thì sau khi nghiên cứu, nếu nhận thấy là căn bản, các ਀琀椀 氀椀윀甞 ꔀ礞 挀椀渁最 瘀꬀渞 挀栀뀀愁 ᄀ뀁挞 琀栀甀 搀渞最⸀ 䐀⤀ 渀栀椀渀Ⰰ 瘀̀渁 䈀愀ⴀ氀椀 砀뀀愁 栀ꄀ渁 䠀渀 搀쬀挞栀Ⰰ  
nhưng theo chỗ tôi nhận xét, trong các bản Hán dịch hiển nhiên cũng có các nhà ਀戀椀渀 琀관瀞 吀栀渀栀 ᄀ椁쌀渞 䈀愀ⴀ氀椀Ⰰ 戀�椞 琀栀뼀„欀栀渀最 渀栀渞最 挀栀切渀最 琀愀 渀渀 琀栀愀洀 欀栀ꌀ漞 挀ꌀ„栀愀椀 戀�„ 
Hán dịch và Ba-li mà còn cần phải so sánh, đối chiếu và tổng hợp toàn thể để xem ਀渀栀渞最 琀뀀 琀뀀�渞最 渀漀 ᄀ 氀 ᄀꄁ椞 戀椀쌀甞 挀栀漀 渀栀渞最 䄀ⴀ吀ⴞကꄁ琞ⴀ䴀愀ⴀ䰀甀관渞 挀愞 挀挀 戀�„瀀栀椀  
cũng như những kinh luận của Đại thừa sau này. Điều này cũng có vẻ mâu thuẫn với ਀渀栀渞最 ᄀ椁쌀洞 ᄀ ᄀ뀁挞 琀爀渀栀 戀礀 �„琀爀渀Ⰰ 渀栀뀀渁最 挀栀切渀最 琀椀 欀栀渀最 戀愀漀 最椀�„砀愀 氀愀 欀椀뼀渞  
giải sử liệu, và đôi khi còn phải phê bình tài liệu dùng để nghiên cứu nữa. Đó ਀氀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 欀栀挀 瘀�椞 氀관瀞 琀爀뀀�渞最 㰀椀㸀欀栀渀最 瀀栀 戀渀栀 㰀⼀椀㸀挀愞 挀挀 渀栀 渀最椀渀 挀甞  
xưa.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䜀栀椀 挀栀切㨀 က쌁„琀椀윀渞 挀栀漀 渀栀渞最 渀最뀀�椞 洀�椞 栀촀挞⸀ 匀愀甀 ᄀ礀 挀栀切渀最 琀椀  
sẽ liệt kê một cách đơn giản tổ chức của những kinh điển nguyên thủy.</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䄀ⴀ 一䠀丞䜀 䬀䤀一䠀 က䤁숀丞 䈀䄀 䰀䤀㰀椀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀椀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">I- LUẬT TẠNG (Viniga Pitaka) Đại ước có bốn bộ:&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀㄀⸀ 倀愀爀琀椀洀漀欀栀愀 ⠀䈀愀ⴀ氀愀ⴀᄀ섁ⴞ洀�挞ⴀ砀漀愀⤀ ᄀ礀 氀 氀甀관琞 瘀̀渁⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">2. Suttavibhanga (Tu-đa-tỳ-băng-già) sự giải thích luật ਀瘀̀渁⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">3. Khandhaka (Kiện-độ). Đây là sự bổ khuyết của ਀吀甀ⴀᄀ愁ⴀ戀̀渁最ⴀ最椀Ⰰ 瘀 氀 琀椀 氀椀윀甞 氀쬀挞栀 猀„爀ꔀ琞 挀栀„礀뼀甞⸀ 吀ꔀ琞 挀ꌀ„挀 ㈀㈀ 瀀栀꤀洞⸀ 䴀뀀�椞 瀀栀꤀洞  
đầu gọi là <i>Đại phẩm </i>(Mahavagga), mười hai phẩm sau gọi là <i>Tiểu phẩm਀㰀⼀椀㸀⠀䌀甀氀氀愀瘀愀最最愀⤀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">4. Parivora (phụ thuộc). </p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀漀渀 戀�„䰀甀관琞 琀ꄀ渞最 瀀栀椀渀 爀愀 挀栀„䰀愀ⴀ琀椀渀栀 最팀洞 㔀 焀甀礀쌀渞Ⰰ ᄀ 砀甀ꔀ琞  
bản.</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䤀䤀ⴀ 䬀䤀一䠀 吀ꀀ丞䜀㰀椀㸀 㰀⼀椀㸀⠀匀甀琀琀愀 倀椀琀愀欀愀⤀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Tất cả có năm bộ được gọi là <i>Ngũ-Ni-Kha-đa </i>਀⠀倀愀渀挀愀渀椀挀愀最愀⤀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">1. Dighanikaga, tương đương với Hán dịch Trường A-Hàm, gồm ਀戀愀 焀甀礀쌀渞Ⰰ 戀愀 洀뀀ꄁ椁 琀뀀 欀椀渀栀Ⰰ 戀ꌀ渞 挀愞 栀椀윀瀞 栀�椞 䈀愀ⴀ氀椀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">2. Majjmanikaya, tương đương với Hán dịch Trung A-Hàm, gồm ਀戀愀 焀甀礀쌀渞Ⰰ 洀�琞 琀爀̀洁 渀̀洁 洀뀀ꄁ椁 栀愀椀 欀椀渀栀 戀ꌀ渞 挀愞 䠀椀윀瀞 栀�椞 䈀愀ⴀ氀椀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">3. Sanryuttan, tương đương với Hán dịch Tạp&nbsp; A-Hàm, thu thập ਀渀栀渞最 欀椀渀栀 瘀̀渁 渀最꼀渞Ⰰ ᄀꄁ椞 뀀�挞 挀 㜀㜀㘀㈀ 挀栀椀愀 氀洀 㔀㘀 琀栀椀渀Ⰰ 最팀洞 挀 㔀 焀甀礀쌀渞 匀攀洀礀甀琀琀愀Ⰰ  
bản của Hiệp hội Ba-li (sách dẫn có 6 quyển).&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀㐀⸀ 䄀渀最甀琀琀愀爀愀礀渀Ⰰ 琀뀀ꄁ渁最 ᄀ뀁ꄁ渁最 瘀�椞 䠀渀 搀쬀挞栀 吀̀渁最ⴀ一栀ꔀ琞 䄀ⴀ䠀洀Ⰰ  
chia thành 11 tập (Nipata) gồm 9550 thiên ngắn (nhưng trong đó cũng có nhiều ਀琀栀椀渀 爀ꔀ琞 搀椀⤀Ⰰ 㔀 焀甀礀쌀渞 戀ꌀ渞 挀愞 䠀椀윀瀞 栀�椞 䈀愀氀椀 ⠀猀挀栀 搀꬀渞 琀栀 㘀 焀甀礀쌀渞⤀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">5. Khuddakan (Tiểu bộ) đại khái thu thập những đoạn cương ਀礀뼀甞 琀爀漀渀最 欀椀渀栀 瘀̀渁⸀ 吀ꔀ琞 挀ꌀ„挀 ㄀㔀 焀甀礀쌀渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">1-<i> Tiểu tụng </i>(Khuddaka Patha) là những đoạn văn ngắn ਀渀栀뀀 瘀̀渁 吀愀洀 儀甀礀 挀栀대渞最 栀ꄀ渞⸀ ㈀ⴀ 㰀椀㸀䬀椀渀栀 倀栀瀀 䌀切 㰀⼀椀㸀⠀䐀栀愀洀愀洀愀瀀愀搀愀⤀Ⰰ 最栀椀 挀栀瀀 渀栀渞最  
câu cách ngôn về đạo đức tôn giáo. 3- <i>Cảm Hứng Ngữ </i>(Udanar Uẩn-đà-nam) ਀瀀栀„琀栀洀 挀ꌀ洞 栀渞最 ᄀ쌁„氀洀 猀渀最 琀케„瀀栀瀀 渀最⸞ 㐀ⴀ 㰀椀㸀一栀뀀 吀栀쬀„一最„㰀⼀椀㸀⠀䤀琀椀爀爀椀琀琀愀欀愀⤀  
tương đương vói Hán dịch <i>Bản Tự Kinh. </i>5- <i>Kinh Tập </i>(Suttan ipata) ਀最栀椀 挀栀瀀 渀栀渞最 欀椀渀栀 瘀̀渁 琀爀촀渞最 礀뼀甞Ⰰ 氀礀 挀挀 戀椀 㰀椀㸀琀渞最 㰀⼀椀㸀氀洀 挀栀⸞ 㘀ⴀ 㰀椀㸀ကꄁ椞  
Cung Kinh </i>(Vimanavatthu) nói về các việc trên cõi Trời. 7- <i>Ngã Quỷ Sự </i>਀⠀刀攀琀愀瘀愀琀琀栀甀⤀⸀ 㠀Ⰰ㤀ⴀ 㰀椀㸀吀爀뀀�渞最 䰀漀 䌀愀ⴀ吀爀뀀�渞最ⴀ䰀漀ⴀ一椀ⴀ䌀愀 㰀⼀椀㸀⠀吀栀攀爀愀最愀琀栀愀  
Therigaiha), những lời cảm hứng của đệ tử Phật hay những câu ca thuật hoài. 10-਀㰀椀㸀䈀ꌀ渞 匀椀渀栀 䬀椀渀栀 㰀⼀椀㸀⠀吀攀琀愀欀愀⤀Ⰰ 最栀椀 挀栀瀀 渀栀渞最 猀„琀挀栀 戀ꌀ渞 猀椀渀栀 倀栀관琞Ⰰ 琀ꔀ琞 挀ꌀ„挀  
546 thiên, dịch và in thành chữ La-tinh. 11- <i>Giải Thích </i>਀⠀一椀搀搀攀猀愀氀猀甀琀琀愀渀攀瀀愀琀愀⤀Ⰰ 最椀ꌀ椞 琀栀挀栀 㰀椀㸀䬀椀渀栀 吀관瀞 㰀⼀椀㸀挀栀椀愀 爀愀 栀愀椀 氀漀ꄀ椞 䌀甀氀氀愀渀椀搀搀攀猀愀  
và Makamddesa. 12- <i>Vô Ngoại Đạo Luận </i>(Patisambhidamagga), lấy sự xiển ਀洀椀渀栀 挀挀 ᄀ挞 洀挞 琀甀 ᄀꄁ漞 氀洀 挀栀Ⱎ ᄀ 氀 ᄀ뜁挞 猀꼀挞 挀愞 䄀ⴀ吀ⴞကꄁ琞ⴀ䴀愀⸀ ㄀㌀ⴀ 㰀椀㸀吀栀 搀
</i>(Apadna) truyện của các đệ tử Phật. 14- <i>Phật Tử </i>(Buddha Vamsa) những ਀氀�椞 挀愞 倀栀관琞 焀甀 欀栀⸞ ㄀㔀ⴀ 㰀椀㸀䠀渀栀 吀渀最㰀⼀椀㸀Ⰰ 瘀̀渁 瘀꜀渞 䰀愀爀椀礀愀瀀椀琀愀欀愀 氀 洀�琞 戀�„瀀栀관渞  
của kinh Bản sinh. Tất cả trên đây trừ kinh Bản sinh, còn đều do hiệp hội Ba-li ਀砀甀ꔀ琞 戀ꌀ渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">III. LUẬN TẠNG<i> </i>(Abhidkasmnakitaka) về Luận bộ, xin ਀砀攀洀 �„挀栀휀„欀栀挀Ⰰ �„ᄀ礀 欀栀渀最 欀쌀„ᄀ뼁渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">B- HÁN DỊCH.<i>&nbsp;</i></p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䤀ⴀ 䰀唀가吞 吀ꀀ丞䜀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀匀琀礀氀攀䈀漀搀礀吀攀砀琀䈀氀愀挀欀䌀栀愀爀∀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Thập Tụng Luật <span class="StyleBodyTextBlackChar">਀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀㤀㤀∀㸀⠀搀漀 䠀甞 戀�„琀爀甀礀섀渞⤀Ⰰ 㘀㄀ 焀甀礀쌀渞 搀漀 倀栀관琞ⴀ一栀ⴀက愁ⴀ䰀愀 瘀  
La-Thập cùng dịch vào đời Hậu Tần. </span></span>Tứ Phần Luật਀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀匀琀礀氀攀䈀漀搀礀吀攀砀琀䈀氀愀挀欀䌀栀愀爀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀㤀㤀∀㸀⠀搀漀  
Pháp-Thượng-Bộ-Truyền), 60 quyển, do Phật Đà-Da-Xá và Trúc-Phật-Niệm zùng dịch ਀瘀漀 ᄀ�椞 䠀관甞 吀꜀渞⸀ 㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀䴀愀ⴀ䠀愀ⴀ吀̀渁最ⴀ䬀ⴞ䰀甀관渞 
<span class="StyleBodyTextBlackChar"><span style="color: #333399">(do Độc Tử Bộ ਀瘀 ကꄁ椞 䈀�„吀爀甀礀섀渞Ⰰ 㐀　 焀甀礀쌀渞Ⰰ 搀漀 䜀椀挀 䠀椀섀渞 瘀 倀栀瀀 䠀椀섀渞 挀豈渀最 搀쬀挞栀 瘀漀 ᄀ�椞 က渀最  
Tấn.&nbsp;</span></span></p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一最椀 倀栀꜀渞 䰀甀관琞 ⠀搀漀 䠀愀ⴀက쬁愞ⴀ䈀�ⴞ吀爀甀礀섀渞⤀ ㌀　 焀甀礀쌀渞 搀漀  
Phật-Đà-Thập và Trúc-Phật-Niệm cùng dịch vào đời Tống.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䤀䤀ⴀ 䬀䤀一䠀 吀ꀀ丞䜀㨀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">1. <i>Trường A-Hàm </i>(do Phậ-Đà-Gia-Xá và Trúc Phật Niệm ਀挀豈渀最 搀쬀挞栀 瘀漀 ᄀ�椞 䠀관甞 吀꜀渞Ⰰ 最팀洞 㐀　 欀椀渀栀 挀栀椀愀 氀洀 戀턀渞 瀀栀꤀洞Ⰰ 琀ꔀ琞 挀ꌀ„挀 ㈀㈀ 焀甀礀쌀渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">2. <i>Trung A-Hàm </i>(Tăng-Già-Đề-Bà đời Đông Tấn dịch) gồm ਀㈀㈀　 欀椀渀栀 挀栀椀愀 氀洀 㔀 琀渞最 挀 㘀　 焀甀礀쌀渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">3. <i>Tạp A-Hàm </i>(Cầu-Na-Bạt-Đà-La đời Tống dịch) đại ước ਀挀 ㄀㔀　　　 欀椀渀栀 渀栀케Ⱎ 挀栀椀愀 琀栀渀栀 㔀　 焀甀礀쌀渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">4. <i>Tăng-Nhất-A-Hàm </i>(Tăng-Già-Đề-Bà đời Đông Tấn ਀搀쬀挞栀⤀Ⰰ 最팀洞 㔀　　 欀椀渀栀 挀栀椀愀 琀栀渀栀 㔀　 焀甀礀쌀渞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">III- LUẬN TẠNG: Xin xem chỗ khác, ở đây không kể đến.</p>਀㰀栀㌀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开　㈀㄀㈀∀㸀㰀⼀愀㸀㈀ⴀ 嘀ꐀ丞 က쀁„一䜀唀夀쨀一 吀䠀夞 倀䠀가吞 䜀䤀섀伀㨀㰀⼀栀㌀㸀 
<p class="BodyText">Sự nghiên cứu Phật Giáo nguyên thủy nên được chia thành bao ਀渀栀椀甀 ᄀ섁„洀挞㼀 嘀ꔀ渞 ᄀ섁„渀礀 渀뼀甞 渀椀 洀�琞 挀挀栀 琀준„洀준„琀栀 搀⤀ 渀栀椀渀 氀 挀 渀栀椀섀甞Ⰰ 渀栀뀀渁最  
nếu nói một cách đại thể thì có thể chia thành ba đề mục lớn, tức là: 1. <i>਀倀栀관琞ⴀကⴀ䰀甀관渞⸀㰀⼀椀㸀 ㈀⸀ 㰀椀㸀䜀椀漀ⴀ䰀ﴀⴀ䰀甀관渞 㰀⼀椀㸀瘀 ㌀⸀ 㰀椀㸀吀̀渁最ⴀ 䜀椀ⴀ 䰀甀관渞Ⰰ 琀挞 䜀椀漀 䠀�椞  
luận. </i>Sự phân loại này để thích ứng với cái gọi là <i>Phật, Pháp, Tăng: </i>਀吀愀洀 戀ꌀ漞 瘀 瀀栀ꌀ椞 挀 ᄀ„琀愀洀 戀ꌀ漞 洀�椞 氀 倀栀관琞 䜀椀漀Ⰰ ᄀ椁섀甞 ᄀ 琀뀀�渞最 欀栀渀最 挀꜀渞 愀椀 渀椀  
cũng hiểu rõ.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀栀„渀栀ꔀ琞 㰀椀㸀倀栀관琞ⴀကⴀ䰀甀관渞 㰀⼀椀㸀氀 渀最栀椀渀 挀甞 瘀섀„猀„欀椀渀栀 氀쬀挞栀  
và nhân cách của vị Thủy Tổ Phật Giáo, tức là đức Phật. Đây là vấn đề trọng yếu ਀琀栀„渀栀ꔀ琞 琀爀漀渀最 瘀椀윀挞 渀最栀椀渀 挀甞 倀栀관琞 䜀椀漀Ⰰ 瘀 琀爀漀渀最 挀挀 琀渀 最椀漀 琀栀甀�挞  
Bà-La-Môn-Giáo-Hệ không có một vị Giáo Tổ đặc tịnh nào, mà dù có đi nữa thì cái ਀渀栀渀 挀挀栀 挀愞 栀촀„挀椀渁最 爀ꔀ琞 洀ꄀ 栀팀⸞ 嘀ꌀ„氀ꄀ椞Ⰰ 最椀愞 渀栀渀 挀挀栀 瘀 最椀漀 氀ﴀ 欀栀渀最 琀栀ꔀ礞 挀  
một quan hệ đặc thù nào. Trái lại, trong Phật giáo, sự quan hệ ấy rất trọng yếu: ਀渀뼀甞 砀愀 氀愀 渀栀渀 挀挀栀 挀愞 倀栀관琞 琀栀 欀栀渀最 琀栀쌀„栀椀쌀甞 ᄀ뀁挞 最椀漀 氀ﴀ 瘀 最椀漀 栀�椞⸀ 䬀栀渀最  
những thế, nếu đứng trên lập trường thuần túy giáo lý mà nhận xét, đối với ਀最椀漀ⴀ氀ﴀⴀ猀„挀愞 倀栀관琞 最椀漀Ⰰ 㰀椀㸀倀栀관琞ⴀကⴀ䰀甀관渞 㰀⼀椀㸀ᄀ 搀꜀渞 搀꜀渞 挀栀椀뼀洞 ᄀ쬁愞 瘀쬀„琀爀촀渞最 礀뼀甞Ⰰ  
cũng có ý nghĩa giống như Cơ-Đốc-Luận (Christology) đối với nền Thần-học của ਀䌀ꄀⴁက턁挞ⴀ䜀椀漀 瘀관礞⸀ 䈀�椞 琀栀뼀Ⱎ 猀„渀最栀椀渀 挀甞 瘀섀„氀쬀挞栀 猀„瘀 渀栀渀 挀挀栀 挀愞 က挞 倀栀관琞  
nghiễm nhiên cũng là một đề mục căn bản của Nguyên Thủy Phật Giáo.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀栀„栀愀椀 㰀椀㸀䜀椀漀ⴀ䰀ﴀⴀ䰀甀관渞 㰀⼀椀㸀氀 渀最栀椀渀 挀甞 渀栀渞最 氀�椞 琀栀甀礀뼀琞  
pháp của Phật từ sau khi thành đạo trải qua khoảng 45 năm liên quan đến các vấn ਀ᄀ섁„渀栀渀 猀椀渀栀⸀ 一栀뀀 ᄀ 渀椀 �„琀爀渀Ⰰ 挀挀 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 䄀ⴀ䠀洀 挀栀„礀뼀甞 氀 戀椀渀 琀관瀞 渀栀渞最  
lời thuyết pháp ấy, bởi thế về việc nghiên cứu lý luận cũng như thực tế, A-Hàm ਀戀�„ᄀ 琀栀渀栀 猀ꌀ渞 瀀栀꤀洞 焀甀愀渀 琀爀촀渞最 戀관挞 渀栀ꔀ琞⸀ 嘀섀„猀愀甀Ⰰ 䜀椀漀 氀ﴀ 倀栀관琞 最椀漀 瀀栀琀 琀爀椀쌀渞  
thành <i>Đại</i> (Thừa), <i>Tiểu</i> (Thừa), <i>Quyền, Thực</i>, tất cả đều phát ਀砀甀ꔀ琞 琀„䄀ⴀ䠀洀⸀ 䌀栀漀 渀渀 挀 琀栀쌀„渀椀 䄀ⴀ䠀洀 戀�„氀 ᄀ椁쌀洞 砀甀ꔀ琞 瀀栀琀 挀愞 猀„渀最栀椀渀 挀甞  
tất cả giáo lý Phật giáo.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀栀„戀愀Ⰰ 㰀椀㸀吀̀渁最 䜀椀 䰀甀관渞 㰀⼀椀㸀⠀䜀椀漀 䠀�椞 䰀甀관渞⤀ 氀 渀最栀椀渀 挀甞  
đến tổ chức và những quy định của <i>Giáo-Đoàn-Phật-Giáo. </i>Vì<i> Giáo-Đoàn਀㰀⼀椀㸀☀渀戀猀瀀㬀氀 挀ꄀ 焀甀愀渀 搀甀礀 琀爀 瘀 瀀栀琀 琀爀椀쌀渞 瘀관渞 洀윀渞栀 吀渀 最椀漀 琀栀挞 琀뼀„挀愞 倀栀관琞 䜀椀漀Ⰰ  
nên việc nghiên cứu sự thành lập, quá trình , thế lực và trạng huống phân phái ਀挀愞 渀 氀 洀�琞 渀栀甀 礀뼀甞 欀栀渀最 渀栀渞最 挀栀준„最椀切瀀 挀栀漀 瘀椀윀挞 氀ﴀ 最椀ꌀ椞 倀栀관琞 最椀漀 洀 挀渀  
thấy được cái nguyên nhân chủ yếu có liên quan đến những hiện tượng lịch sử Phật ਀䜀椀漀 瀀栀琀 猀椀渀栀 猀愀甀 渀礀⸀ 一栀뀀 瘀관礞 猀„渀最栀椀渀 挀甞 吀̀渁最 䜀椀 渀最甀礀渀 琀栀礞 挀椀渁最 氀 洀�琞  
vấn đề cực kỳ trọng yếu. Đến như Luật Bộ chính cũng vì nói rõ những qui định của਀㰀椀㸀䜀椀漀ⴀက漁渀 㰀⼀椀㸀洀 ᄀ뀁挞 戀椀渀 琀관瀞 瘀 渀栀뀀 瘀관礞 搀⤀ 渀栀椀渀 挀椀渁最 氀 琀椀 氀椀윀甞 挀栀„礀뼀甞  
cho việc nghiên cứu vấn đề này.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䈀愀 ᄀ섁„洀挞 琀爀渀 ᄀ礀 氀 渀栀渞最 ᄀ섁„洀挞 ᄀꄁ椞 挀뀀ꄁ渁最 挀愞 倀栀관琞 最椀漀  
nguyên thủy và là những đề mục không thể tách rời nhau nếu chúng ta muốn nghiên ਀挀甞 琀漀渀 琀栀쌀„倀栀관琞 䜀椀漀 渀最甀礀渀 琀栀礞⸀ �„ᄀ礀Ⰰ 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 渀最栀椀渀 挀甞 挀愞 挀栀切渀最 琀椀  
cũng dựa trên nền tảng ấy.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀一最漀椀 戀愀 ᄀ섁„洀挞 ᄀꄁ椞 挀뀀ꄁ渁最 ꔀ礞 爀愀 挀渀 洀�琞 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„氀�渞 渀愞 挀椀渁最  
cần phải nghiên cứu, đó là mối quan hệ giữa Phật giáo với nền văn minh đương ਀琀栀�椞⸀ 一뼀甞 洀甀턀渞 栀椀쌀甞 倀栀관琞 最椀漀 洀�琞 挀挀栀 挀栀渀栀 砀挀 渀最뀀�椞 琀愀 欀栀渀最 琀栀쌀„戀케„焀甀愀 瘀ꔀ渞  
đề này. Phật giáo tuy tôn xưng đức Phật là <i>Vô Sư Tư Ngộ, </i>nhưng thật thì ਀琀爀渀 焀甀愀渀 栀윀„ᄀ 挀栀쬀甞 渀栀椀섀甞 琀椀渀栀 琀栀꜀渞 琀栀�椞 ᄀꄁ椞㬀 瘀Ⰰ 渀뼀甞 琀愀 欀栀渀最 砀琀 ᄀ뼁渞 ᄀ椁쌀洞 渀礀  
thì quyết không thể thấy được cái chân tướng của Phật giáo. Đa số học giả hiện ਀渀愀礀 琀甀礀 ᄀ 氀뀀甁 ﴀ ᄀ뼁渞 ᄀ椁쌀洞 渀礀 渀栀뀀渁最 挀挀 栀촀挞 琀栀„挀甞 挀愞 一栀관琞 䈀ꌀ渞 瘀꬀渞 挀渀 挀栀漀  
phàm những điều Phật nói đều là sáng kiến của Phật. Sở dĩ&nbsp; có thành kiến ấy là ਀瘀 栀촀„ᄀ 洀愀渀最 渀栀椀渀 欀栀渀最 戀椀뼀琞 琀栀甀礀뼀琞 渀漀 氀 琀栀甀礀뼀琞 ᄀ뜁挞 栀甞 挀愞 倀栀관琞 最椀漀Ⰰ 挀渀  
thuyết nào là thuyết của đương thời được nhất ban thừa nhận mà trong khi giải ਀焀甀礀뼀琞 挀挀 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„挀 氀椀渀 栀윀„ᄀ뼁渞 瘀̀渁 洀椀渀栀 琀栀�椞 ᄀꄁ椞Ⰰ ᄀ挞 倀栀관琞 挀椀渁最 ᄀ 琀栀甀 搀渞最⸀ 䴀  
điều này không phải chỉ hạn định trong việc nghiên cứu Phật giáo nguyên thủy, mà ਀搀豈 氀 倀栀관琞 最椀漀 戀�„瀀栀椀Ⰰ 琀栀관洞 挀栀 挀ꌀ„倀栀관琞 最椀漀 ကꄁ椞 吀栀愞 猀愀甀 渀礀Ⰰ 渀뼀甞 欀栀渀最 挀栀切 ﴀ  
đến điểm đó thì chung cục không thể thấy rõ chân tướng của Phật giáo: đây là ਀ᄀ椁섀甞 挀栀切渀最 琀愀 挀꜀渞 最栀椀 渀栀관渞⸀ 䠀ꄀ渁 渀愞Ⰰ 渀最뀀�椞 琀洀 栀椀쌀甞 倀栀관琞 最椀漀 挀栀渀 挀栀渀栀 欀栀渀最  
những chỉ nghiên cứu các kinh điển Phật giáo, mà tất cả cái gì có liên quan đến ਀瘀̀渁 栀愀 ᄀ뀁ꄁ渁最 琀栀�椞Ⰰ 渀栀뀀 琀뀀 琀뀀�渞最 琀渀 最椀漀 挀栀대渞最 栀ꄀ渞Ⰰ 挀椀渁最 ᄀ섁甞 瀀栀ꌀ椞 琀栀愀洀 欀栀ꌀ漞 瘀  
so sánh.&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀爀�„氀渀 氀 渀椀 爀 最椀愀椀 ᄀ漁ꄀ渞 琀漀渀 琀栀쌀„挀愞 倀栀관琞 最椀漀 渀最甀礀渀  
thủy, trong đó bao hàm nhiều vấn đề. Song, khi nghiên cứu, người ta không cần ਀瀀栀ꌀ椞 ᄀ섁„挀관瀞 ᄀ뼁渞 琀ꔀ琞 挀ꌀ„洀 琀豈礀 琀栀攀漀 ﴀ 栀뀀�渞最 挀 琀栀쌀„氀ꔀ礞 㰀椀㸀吀̀渁最 䜀椀 㰀⼀椀㸀氀洀 琀爀甀渀最  
tâm, hoặc lấy <i>Phật Đà Luận</i> làm trung tâm, hay lấy giáo hóa làm trung tâm ਀挀椀渁最 ᄀ섁甞 ᄀ뀁挞 挀ꌀ⸞ 吀愀 挀꜀渞 最栀椀 渀栀관渞 欀„ᄀ椁섀甞 渀礀Ⰰ 瘀 挀挀 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„欀쌀„琀爀渀 挀 洀�琞 焀甀愀渀  
hệ rất mật thiết, nếu quán triệt được một thì các vấn đề khác không có gì là khó ਀栀椀쌀甞⸀ 䈀�椞 琀栀뼀„渀뼀甞 挀豈渀最 渀最栀椀渀 挀甞 挀ꌀ„戀愀 ᄀ섁„洀挞 洀�琞 氀切挀 ᄀ쌁„琀栀ꔀ甞 琀爀椀윀琞 挀栀渀 琀뀀�渞最  
của Phật giáo nguyên thủy thì càng hay nhưng nếu chỉ lựa một trong ba cũng là ਀洀�琞 ᄀ섁„洀挞 琀爀촀渞最 ᄀꄁ椞 爀팀椞⸀ 一뼀甞 挀豈渀最 渀最栀椀渀 挀甞 挀ꌀ„戀愀 洀�琞 氀切挀 洀 欀栀渀最 琀栀ꔀ礞 ᄀ뀁挞  
toàn thể vấn đề, thì một mặt quan sát toàn thể, mặt khác chuyên chú vào một vấn ਀ᄀ섁„琀栀 挀栀꼀挞 挀栀꼀渞 猀봀„瀀栀琀 栀甀礀 ᄀ뀁挞 挀栀渀 琀뀀�渞最 挀愞 渀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Trong cuốn sách này, chúng tôi chuyên lấy vấn đề <i>giáo lý਀㰀⼀椀㸀氀洀 琀爀甀渀最 琀洀 ᄀ쌁„焀甀愀渀 猀琀 倀栀관琞 最椀漀 渀最甀礀渀 琀栀礞Ⰰ 琀挞 洀挞 ᄀ挀栀 挀愞 挀甀턀渞 猀挀栀  
này là trong Tam Bảo, lấy việc nghiên cứu pháp bảo làm trung tâm rồi, trình bày ਀洀�琞 挀挀栀 戀愀漀 焀甀琀 挀ꌀ„㰀椀㸀倀栀관琞 䈀ꌀ漞㰀⼀椀㸀 瘀 㰀椀㸀吀̀渁最 䈀ꌀ漞⸀ 㰀⼀椀㸀一栀뀀 琀爀渀 ᄀ 渀椀Ⰰ 琀爀漀渀最 
<i>Tam Bảo, </i>có thể tùy ý chọn một đều được cả, nhưng, tinh thần của đức Phật ਀氀ꔀ礞 㰀椀㸀倀栀瀀 㰀⼀椀㸀⠀䐀栀愀洀洀愀⤀ 氀洀 琀爀甀渀最 琀洀㬀 瘀ꌀ„氀ꄀ椞Ⰰ ᄀ渞最 琀爀渀 氀관瀞 琀爀뀀�渞最 琀뀀 琀뀀�渞最 猀„ 
mà nói, thì <i>Pháp </i>cũng là một bộ phận trọng yếu, bởi thể, ở đây, chúng tôi ਀渞最 搀渞最 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 欀쌀„琀爀渀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Nói đến quan hệ tinh thần thời đại, lập trường của chúng tôi ਀栀뼀琞 猀挞 琀栀관渞 琀爀촀渞最⸀ 一栀뀀 猀봀„ᄀ뀁挞 琀爀渀栀 戀礀 猀愀甀Ⰰ 琀ꔀ琞 挀ꌀ„挀挀 瘀ꔀ渞 ᄀ섁Ⱎ 琀爀„挀栀뀀ꄁ渁最  
trình này ra, đều phải chú ý. Nghĩa là giả sử đem chia Phật giáo nguyên thủy ਀琀栀渀栀 戀턀渞 挀뀀ꄁ渁最 洀挞Ⰰ 琀栀 氀관瀞 琀爀뀀�渞最 挀愞 挀甀턀渞 猀挀栀 渀礀 氀 氀ꔀ礞 瘀ꔀ渞 ᄀ섁„最椀漀 氀ﴀ 氀洀  
chủ yếu. Còn quan hệ tinh thần thời đại thì chỉ là vấn đề thứ yếu mà thôi.&nbsp;</p>਀㰀栀㌀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开　㈀㄀㌀∀㸀㰀⼀愀㸀㌀ⴀ 퀀똀䌞 䈀䤀였吞 䰀唀가丞 嘀쀀„倀䠀꼀ꀁ丁䜀 倀䠀섀倀 䜀䤀ꈀ䤞 吀䠀촀䌀䠀 䜀䤀섀伀 䰀� 倀䠀가吞 䜀䤀섀伀 一䜀唀夀쨀一 吀䠀夞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀栀㌀㸀 
<p class="BodyText">Trở lên, chúng tôi đã trình bày qua về sự chỉnh lý các tài ਀氀椀윀甞 瘀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 渀最栀椀윀渞 挀甞 挀挀 ᄀ섁„洀挞Ⰰ 最椀�„ᄀ礀 猀봀„ᄀ뜁挞 戀椀윀琞 渀椀 焀甀愀 瘀섀„猀„ 
chỉnh lý giáo lý. Về giáo lý, nên dùng nhãn quang nào để quan sát những kinh ਀ᄀ椁쌀渞 挀愞 倀栀관琞 最椀漀 渀最甀礀渀 琀栀礞㼀 一椀 挀挀栀 欀栀挀Ⰰ 最椀愞 挀挀 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 最栀椀 挀栀瀀 渀栀渞最  
lời của Phật dạy các đệ tử với bản ý của chính đức Phật có quan hệ gì và nên ਀瀀栀ꌀ椞 焀甀愀渀 猀琀 渀栀뀀 琀栀뼀„渀漀㼀 嘀ꔀ渞 ᄀ섁„渀礀Ⰰ 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 最椀ꌀ椞 琀栀挀栀 最椀漀 氀ﴀ 倀栀관琞  
giáo, có một ý nghĩa rất trọng đại. những lời Phật nói trong 45 năm đề xuất phát ਀琀„猀„㰀椀㸀ᰀ퀠ꄀ椞 琀„最椀挀ᴀⰠ 㰀⼀椀㸀欀栀渀最 洀�琞 氀�椞 渀漀 砀甀ꔀ琞 瀀栀琀 琀„猀„欀뼀„琀栀愞 琀爀甀礀섀渞 琀관瀞  
cả: điểm này chính đức Phật thường hay nói rõ. Cái gọi là <i>làm theo chỗ biết, ਀渀椀 琀栀攀漀 瘀椀윀挞 氀洀Ⰰ 琀爀漀渀最Ⰰ 渀最漀椀 琀栀渀最 猀甀턀琞Ⰰ 栀뼀琞 琀栀ꌀ礞 ᄀ섁甞 挀栀渀 琀栀관琞Ⰰ 欀栀渀最 栀뀀  
dối, </i>chính đức Phật đã minh định.<a name="_ftnref1" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn1"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[1]</span></span></a> ਀䐀漀 ᄀⰀ 渀栀渞最 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 琀栀甀 琀栀관瀞 瘀 最栀椀 挀栀瀀 渀栀渞最 氀�椞 渀椀 瀀栀瀀Ⰰ 渀栀뀀 琀爀漀渀最 䬀椀渀栀Ⰰ  
Luật, cũng tức là đại biểu cho bản ý đích thực của Phật-không đề cập đến điểm có ਀欀栀椀 瘀 琀栀„琀挞 戀椀渀 琀관瀞 洀 挀 ᄀ椁쌀洞 氀ꔀ礞Ⰰ ᄀ椁쌀洞 戀케ⴞ瘀관礞 渀栀渞最 渀最뀀�椞 最椀ꌀ椞 琀栀挀栀 洀  
thêm hay bớt, lấy chỗ này, bỏ chỗ kia, hoặc giải thích sai lầm câu văn v.v… đều ਀氀 瀀栀ꌀ渞 氀ꄀ椞 挀栀渀 ﴀ 挀愞 ᄀ挞 倀栀관琞⸀ 䐀漀 瘀관礞Ⰰ 瘀섀„猀愀甀Ⰰ 琀爀漀渀最 挀挀 戀�„瀀栀椀 吀椀쌀甞 琀栀愞Ⰰ 挀  
nhiều phái chủ trương <i>không có kinh “bất liễu nghĩa”</i> (apanetabba).<a name="_ftnref2" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn2"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[2]</span></span></a> ਀嘀 栀촀„挀栀漀 爀넀渞最 琀ꔀ琞 挀ꌀ„欀椀渀栀 瘀̀渁 ᄀ섁甞 氀 戀넀渞最 挀栀渞最 ᄀꄁ椞 戀椀쌀甞 挀栀漀 戀ꌀ渞 琀洀 挀愞 倀栀관琞⸀  
Tuy nhiên, phương pháp quan sát kinh điển như thế không khỏi có vẻ quá câu nệ ਀栀渀栀 琀栀挞㬀 渀뼀甞 氀ꄀ椞 ᄀ椁 猀甀 瘀漀 洀 琀洀 栀椀쌀甞 琀栀椀 ᄀ�„琀栀甀礀뼀琞 瀀栀瀀 挀愞 倀栀관琞 瘀 渀�椞  
dung của sự thuyết pháp ấy thì người ta cũng dễ phát hiện những điểm còn cần ਀ᄀ뀁挞 砀琀 欀豈„氀ꄀ椞⸀ 倀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 渀椀 瀀栀瀀 挀愞 ᄀ挞 倀栀관琞 瘀턀渞 琀豈礀 琀栀攀漀 琀渀栀 栀渀栀Ⰰ 琀豈礀  
theo hoàn cảnh lúc bấy giờ, vậy muốn tìm cầu cái tinh thần căn bản của Phật, ਀欀栀渀最 琀栀쌀„挀甀 挀栀ꔀ瀞 瘀漀 洀�琞 琀渀栀 栀渀栀 栀愀礀 栀漀渀 挀ꌀ渞栀 ᄀ뜁挞 琀栀豈 渀漀⸀ 匀愀甀 ᄀ礀 砀椀渀 渀甀  
ra mấy trường hợp để chứng minh.</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Thứ nhất, hãy khảo sát về kinh văn nhất ban. Trong các kinh, ਀洀�椞 渀栀渀 焀甀愀Ⰰ 琀愞 栀팀„挀 ᄀ椁쌀洞 瘀 渞最 搀渞最 挀栀漀 渀栀ꔀ琞 戀愀渀 洀 渀椀 爀愀Ⰰ 渀栀뀀渁最Ⰰ 渀뼀甞 渀栀관渞  
xét kỹ những sự thực thì ta thấy có rất nhiều điểm vì muốn thích ứng với tình ਀栀渀栀 ᄀ뜁挞 琀栀豈 挀愞 ᄀ뀁ꄁ渁最 琀栀�椞 洀 渀椀 爀愀⸀ 一栀뀀 䈀愀ⴀ氀椀 吀爀甀渀最 戀�„⠀一漀Ⰰ 㘀㤀⤀ 挀栀대渞最 栀ꄀ渞Ⰰ  
cái gọi là <i>Apannakasutta</i><a name="_ftnref3" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn3"><span class="StyleFootnoteReferenceItalicIndigo"><span style="font-size: 12.0pt">[3]</span></span></a><i>਀㰀⼀椀㸀☀渀戀猀瀀㬀瘀턀渞 ᄀ뀁挞 倀栀관琞 渀椀 爀愀 琀„琀栀渀 吀爀ⴀ䰀愀 ⠀匀愀氀愀⤀ 挀愞 渀最뀀�椞 䈀愀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 琀栀甀�挞 渀뀀�挞  
Kiều-Tát-La; nhưng, xét đến phần nội dung của kinh này thì thái độ của Phật hoàn ਀琀漀渀 瘀 ᄀꌁ„瀀栀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 栀漀椀 渀最栀椀 瀀栀椀 ᄀꄁ漞 ᄀ挞 挀愞 渀栀洀 㰀椀㸀䰀挞 匀뀀 㰀⼀椀㸀洀 渀椀 瘀섀„ 
lý nhân quả, trong đó không nói đến <i>Tứ Ðế </i>mà cũng không nói đến <i>Trung ਀퀀ꄀ漞⸀ 㰀⼀椀㸀一뼀甞 渀椀 洀�琞 挀挀栀 渀最栀椀洀 欀栀꼀挞 琀栀 欀椀渀栀 渀礀 欀栀渀最 戀愀漀 栀洀 瀀栀漀渀最 琀栀椀 倀栀관琞  
giáo, nhưng vẫn được Phật nói ra, bởi lẻ, thôn Trà-La này của người Bà-La-Môn là ਀渀ꄀ椁 挀栀뀀愁 ᄀ뀁挞 倀栀관琞 最椀漀 栀愀Ⰰ 渀愀礀 倀栀관琞 洀�椞 戀꼀琞 ᄀ꜁甞 琀爀甀礀섀渞 ᄀꄁ漞 渀渀 挀栀뀀愁 ᄀ椁 渀最愀礀  
vào đề tài chính mà chuẩn bị trước, đứng trên lập trường phi tôn giáo mà nói về ਀氀ﴀ 渀栀渀 焀甀ꌀ„ᄀ쌁„戀椀쌀甞 琀栀쬀„琀渀 最椀漀 爀ꔀ琞 渀渀 琀渀 琀爀촀渞最⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Do đó, nếu bảo bản ý của Phật đã được biểu hiện trong kinh ਀渀礀 琀栀Ⰰ ﴀ 欀椀뼀渞 ꔀ礞Ⰰ 渀뼀甞 欀栀渀最 氀 猀愀椀 氀꜀洞 琀栀 挀椀渁最 ᄀ 焀甀 砀愀 瘀�椞 猀„最椀ꌀ椞 琀栀挀栀  
trung đạo. Lại như Trung-A-Hàm, La-Vân-Kinh thứ 3 (M.16 Rahulovenda), trong đó ਀ᄀ挞 倀栀관琞 氀ꔀ礞 䰀愀ⴀ䠀꜀甞ⴀ䰀愀 氀洀 ᄀ턁椞 琀뀀渞最 ᄀ쌁„渀椀 氀渀 猀„琀愀椀 栀ꄀ椞 挀愞 渀栀渞最 氀�椞 渀椀  
đùa, nói bậy; mới nhìn, đây chẳng qua cũng chỉ là một đối cơ thuyết pháp thông ਀琀栀뀀�渞最Ⰰ 渀栀뀀渁最Ⰰ 欀栀椀 欀栀ꌀ漞 猀琀 渀栀渞最 欀ﴀ 氀挞 琀爀漀渀最 䰀甀관琞 吀ꄀ渞最 琀栀 琀栀ꔀ礞 爀넀渞最  
La-Hầu-La, vì tuổi nhỏ, nên sau khi xuất gia vẫn chưa bỏ được tính đùa cợt, ਀渀最栀쬀挞栀 渀最洞Ⰰ 琀栀뀀�渞最 搀豈渀最 渀栀渞最 氀�椞 戀관礞 戀ꄀ„氀愞 搀턀椞 挀挀 戀관挞 琀爀뀀�渞最 氀漀Ⰰ 搀漀 ᄀⰀ 猀„ 
biểu thị của Phật chỉ là một phương pháp răng dạy La-Hầu-La nhỏ tuổi, rồi sau ਀ᄀ뀁挞 瀀栀픀„琀栀渀最 栀愀 洀 琀栀甀 琀관瀞 瘀漀 吀爀甀渀最ⴀ䄀ⴀ䠀洀⸀ 䈀�椞 琀栀뼀Ⱎ 渀뼀甞 挀栀漀 渀栀渞最 氀�椞 搀ꄀ礞  
răn của Phật về sự nói càn hay đùa cợt là chỉ đặc biệt nói với La-Hầu-La chứ ਀欀栀渀最 氀椀渀 焀甀愀渀 最 ᄀ뼁渞 渀最뀀�椞 欀栀挀 琀栀 琀栀관琞 氀 洀�琞 ᄀ椁섀甞 猀愀椀 氀꜀洞 氀�渞⸀ 䰀ꄀ椞 渀栀뀀  
trong Phận-Biệt-Thánh-Kinh (Sachavibkangasutta, M 141, Trung-Hàm quyển 7) cũng ਀挀 洀�琞 琀栀 搀„琀뀀ꄁ渁最 琀⸞ 䰀꜀渞 ᄀ꜁甞 琀椀渀 ᄀ挞 倀栀관琞 㰀椀㸀☀渀戀猀瀀㬀挀栀甀礀쌀渞 瀀栀瀀 氀甀渀 㰀⼀椀㸀ᄀ쌁„挀栀준„ 
bày pháp<i>Tứ Ðế </i>cho năm vị Tỳ-Khưu, cuộc thuyết pháp này cũng như bản tuyên ਀渀最渀 挀愞 㰀椀㸀䌀栀甀礀쌀渞 䰀甀渀 嘀뀀ꄁ渁最 㰀⼀椀㸀欀栀椀 氀渀 渀最椀 琀爀쬀„瘀 㰀椀㸀倀栀瀀 䜀椀�椞㰀⼀椀㸀Ⰰ 渀栀뀀渁最  
trong đó vẫn bao hàm<i> </i>ý nghĩa <i>đối cơ, </i>tức là đức Phật đã tận lực ਀琀爀渀栀 戀礀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 㰀椀㸀琀爀甀渀最 ᄀꄁ漞 欀栀渀最 欀栀픀„欀栀渀最 瘀甀椀 㰀⼀椀㸀瘀 ᄀ 氀 挀漀渀 ᄀ뀁�渞最 琀甀  
đạo chủ yếu vậy. Dĩ nhiên, tưởng không cần nói ai cũng biết rằng trong tu dưỡng ਀焀甀愀渀 渀礀 挀愞 ᄀ挞 倀栀관琞 挀 ᄀ椁쌀洞 爀ꔀ琞 ᄀ뜁挞 猀꼀挞Ⰰ 挀 ᄀ꜁礞 ᄀ„ﴀ 渀最栀⤀愁 瀀栀픀„戀椀뼀渞 洀Ⰰ 氀묀„爀愀Ⰰ  
trong bản tuyên ngôn sơ <i>chuyển pháp luân </i>không cần phải có, nhưng vì bọn ਀渀最 䬀椀섀甞ⴀ吀爀꜀渞ⴀ一栀뀀 ⠀䄀渀渀愀欀愀渀搀愀渀渀愀⤀ 渀̀洁 渀最뀀�椞 琀爀뀀�挞 欀椀愀 瘀턀渞 挀豈渀最 琀甀 欀栀픀„栀ꄀ渞栀 瘀�椞  
Phật (tức lúc còn là Bồ Tát), sau khi thấy Phật bỏ lối tu ấy mà cho là Phật đã ਀猀愀 ᄀ촁愞 渀渀 戀케„倀栀관琞 ᄀ椁 渀ꄀ椁 欀栀挀Ⰰ 搀漀 ᄀⰀ 琀爀漀渀最 挀甀�挞 琀栀甀礀뼀琞 瀀栀瀀 渀礀 倀栀관琞 ᄀ ᄀ뜁挞  
biệt đối với họ chỉ bày con đường ham lắm thú vui là sai lầm, đồng thời, cũng ਀戀挀 戀케„氀관瀞 琀爀뀀�渞最 欀栀픀„栀ꄀ渞栀Ⰰ 栀渀栀 栀ꄀ„琀栀쌀„砀挀 洀�琞 挀挀栀 瘀 氀ﴀⰀ 挀栀渀栀 �„ᄀ椁쌀洞 渀礀 洀  
ta phát hiện ý nghĩa <i>đối cơ</i> của nó. Bởi thế, giả sử sau khi Phật thành ਀ᄀꄁ漞 洀 栀愀椀 渀最 䄀ⴀ䰀愀ⴀ䌀愀ⴀ䴀愀ⴀ䰀愀 ⠀䄀氀愀氀愀 䬀愀氀愀洀愀⤀ 瘀 唀ꔀ琞ⴀ퀀ⴀ䌀愀ⴀ䰀愀ⴀ䴀愀ⴀ吀„ 
(Uddakaranaputta) vẫn còn sống, và Phật đã thuyết pháp lần đầu tiên cho họ thì ਀挀栀꼀挞 挀椀渁最 挀栀준„欀栀挀 瘀�椞 渀̀洁 瘀쬀„吀ⴞ䬀栀뀀甁 欀椀愀 瘀섀„瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 琀甀 栀渀栀 洀 琀栀椀Ⰰ ᄀ椁섀甞  
này có thể tin được. Ngoài ra, còn nhiều chứng minh khác mà ở đây không nêu ra ਀栀뼀琞 ᄀ뀁挞Ⰰ 渀뼀甞 洀甀턀渞 ᄀ椁 猀甀 栀ꄀ渁 渀愞 洀 琀洀 琀椀 猀뀀甁 琀관瀞 琀栀 瀀栀꜀渞 氀�渞 挀挀 戀甀픀椞  
thuyết pháp của Phật, có thể nói đều thuộc loại này. Song, điều đáng tiếc là từ ਀琀爀뀀�挞 ᄀ뼁渞 渀愀礀 ᄀ 挀栀뀀愁 挀 洀�琞 琀栀甀礀뼀琞 洀椀渀栀 渀漀 ᄀ꜁礞 ᄀ„瘀 挀„琀栀쌀„ᄀ뀁挞 氀뀀甁 氀ꄀ椞 瘀섀„ 
tính cách <i>đối cơ </i>trong sự thuyết pháp của Phật với tình hình của đương ਀琀栀�椞Ⰰ 搀漀 ᄀⰀ 渀最뀀�椞 琀愀 欀栀 氀甀관渞 挀뀀甁 洀�琞 挀挀栀 琀뀀�渞最 琀관渞 洀 挀栀준„挀 琀栀쌀„渀椀 ᄀꄁ椞 欀栀椀  
thôi. Sự thuyết pháp của Phật đại lược căn cứ vào ba yếu tố <i>thời, xứ, vị, </i>਀挀栀漀 渀渀⸀ 倀栀관琞 琀栀뀀�渞最 ᄀ뀁挞 砀뀀渁最 琀渀 氀 㰀椀㸀ᰀ丠栀뀀 䰀愀椀 戀椀뼀琞 渀最栀⤀愁Ⰰ 戀椀뼀琞 瀀栀瀀Ⰰ 戀椀뼀琞  
trình độ, biết thời cơ, và biết chúng hội”.</i><span class="MsoFootnoteReference">਀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㐀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㐀∀㸀 
<span style="font-size: 12.0pt">[4]</span></a></span><i> </i>&nbsp;Tuy nhiên, ta ਀欀栀渀最 琀栀쌀„搀愞 瘀漀 氀ﴀ 搀漀 ꔀ礞 洀 挀栀漀 爀넀渞最 琀ꔀ琞 挀ꌀ„氀�椞 琀栀甀礀뼀琞 瀀栀瀀 挀愞 倀栀관琞 ᄀ섁甞 瀀栀ꌀ渞  
ánh <i>đúng như thực phần “tự nội chứng” </i>của Phật, hay tất cả những buổi ਀琀栀甀礀뼀琞 瀀栀瀀 ᄀ섁甞 挀 ᄀ꜁礞 ᄀ„渀栀渞最 礀뼀甞 琀턀„欀쌀„琀爀渀⸀ က 氀 ᄀ椁섀甞 琀愀 欀栀渀最 琀栀쌀„戀케„焀甀愀  
khi giải thích kinh văn.</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀吀栀„栀愀椀Ⰰ 琀爀渀 ᄀ礀 氀 挀̀渁 挀„琀栀攀漀 欀椀渀栀 瘀̀渁 洀 渀椀Ⰰ 渀뼀甞 氀ꄀ椞  
căn cứ theo luật, tức những qui định của Giáo đoàn, mà nhận xét thì lại càng rõ ਀栀ꄀ渁 欀椀渀栀 瘀̀渁 渀愞⸀ 嘀 琀ꔀ琞 挀ꌀ„渀栀渞最 焀甀椀 氀甀관琞 搀漀 倀栀관琞 挀栀뼀„ᄀ쬁渞栀 ᄀ섁甞 氀 渀栀渞最 焀甀椀  
định xảy ra sau các sự kiện đã phát sinh, bởi thế, thích ứng với <i>thời, xứ, ਀瘀쬀Ⱎ 㰀⼀椀㸀猀漀 瘀�椞 欀椀渀栀 琀栀甀礀뼀琞Ⰰ 挀渀最 爀 栀ꄀ渁⸀ 吀挞 氀Ⰰ 猀愀甀 欀栀椀 瘀椀윀挞 ᄀ ᄀ뀁挞 焀甀椀 ᄀ쬁渞栀  
rồi, nhưng khi chuyển sang <i>thời, xứ, vị, </i>thì thời gian có thay đổi: hay ਀挀 欀栀椀 琀栀椀뼀琞 ᄀ쬁渞栀 渀栀渞最 琀爀뀀�渞最 栀瀞 渀最漀ꄀ椞 氀윀„渀栀뀀渁最 氀ꄀ椞 欀栀渀最 挀 瘀椀윀挞 最 欀栀挀 氀ꄀ„ 
xảy ra: điều này chính trong luật văn đã cho ta thấy rõ ràng. Bởi thế, về sau có ਀渀最뀀�椞 挀栀漀 爀넀渞最 渀栀渞最 焀甀椀 ᄀ쬁渞栀 琀爀촀渞最 礀뼀甞 渀栀ꔀ琞 瀀栀꜀渞 氀�渞 ᄀ섁甞 ᄀ뀁挞 挀栀뼀„ᄀ쬁渞栀 琀豈礀 琀栀攀漀  
từng trường hợp. Hãy lấy một thí dụ giới <i>Tam Y </i>chẳng hạn. Tức, theo luật, ਀洀휀椞 吀„䬀栀뀀甁 瀀栀ꌀ椞 挀 戀愀 琀ꔀ洞 漀 㰀椀㸀吀栀뀀渞最Ⰰ 吀爀甀渀最Ⰰ 䠀ꄀⰞ 㰀⼀椀㸀ᄀ礀 氀 洀�琞㰀椀㸀 㰀⼀椀㸀ᄀ椁섀甞  
khoản nghiêm trọng nhất trong Luật. Nhưng, cứ theo luật văn thì ngày xưa Phật từ ਀琀栀渀栀 倀栀윀ⴞ堀ⴀ䰀椀 ᄀ椁 ᄀ뼁渞 䈀愀琀ⴀ䐀愀ⴀ䰀愀ⴀ吀栀瀀 渀愞 ᄀ뀁�渞最 最뜀瀞 琀椀뼀琞 琀爀�椞 最椀 戀甀턀琞Ⰰ 渀最栀준„氀ꄀ椞  
một đêm và lúc đó phải mặc đến ba tấm áo mới đủ ấm, do kinh nghiệm ấy mà chế ਀ᄀ쬁渞栀 㰀椀㸀吀愀洀 夀 㰀⼀椀㸀瘀관礞⸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㔀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㔀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㔀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀  
Nhưng nếu Phật theo kinh nghiệm ở khu vực Ca-Thấp-Di-La mà đặt ra giới ấy thì ਀栀대渞 瀀栀ꌀ椞 戀甀팀渞 挀뀀�椞Ⰰ 挀„琀栀뼀„猀甀礀 爀愀 ᄀ„戀椀뼀琞 琀椀渀栀 琀栀꜀渞 挀栀뼀„最椀�椞 氀 琀栀挀栀 渞最 瘀�椞  
từng cảnh ngộ vậy. Xem chế độ <i>Tam Y </i>&nbsp;mà đời sau cho là cực trọng yếu này ਀挀渀 渀栀뀀 琀栀뼀„栀甀턀渞最 挀栀椀 氀 渀栀渞最 琀椀쌀甞 氀甀관琞 欀栀挀Ⰰ 挀„猀甀礀 爀愀 挀椀渁最 ᄀ„爀⸀ 䈀�椞 瘀관礞Ⰰ  
đứng về phương diện toàn thể giới luật mà nhận xét tinh thần của Phật, nếu cứ ਀欀栀뀀 欀栀뀀 挀栀ꔀ瀞 挀栀뜀琞 瘀漀 氀甀관琞 瘀̀渁 栀漀뜀挞 ᄀ椁섀甞 欀栀漀ꌀ渞 洀�琞 挀挀栀 琀栀椀 焀甀 琀栀 猀봀„洀ꔀ琞 栀대渞  
cái bản ý của Phật. Quan niệm <i>“tùy phương Tỳ-Ni, tùy thời Tỳ-Ni” </i>thật nên ਀瀀栀ꌀ椞 ᄀ뀁挞 洀�„爀�渞最⸀ 一最礀 砀뀀愁Ⰰ 欀栀椀 猀꼀瀞 渀栀관瀞 搀椀윀琞Ⰰ ᄀ挞 倀栀관琞 ᄀ 搀뜀渞 䄀ⴀ一愀渀⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="MsoBodyTextIndent">“A-Nan! Sau khi ta nhập diệt, Tăng Già có thể bỏ ਀渀栀渞最 挀栀휀„栀촀挞 渀栀케„渀栀뜀琞ᴀ†⠀琀挞 吀椀쌀甞 䜀椀�椞⤀⸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀琀礀氀攀㨀 渀漀爀洀愀氀∀㸀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㘀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㘀∀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㘀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀 
</span>਀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Đó là một chứng minh rất rõ ràng và cụ thể. Đáng tiếc theo ਀琀爀甀礀섀渞 琀栀甀礀뼀琞Ⰰ 琀爀漀渀最 氀꜀渞 欀뼀琞 琀관瀞 琀栀„渀栀ꔀ琞 瘀 猀„猀ꄀ 猀甀ꔀ琞 挀愞 䌀愀ⴀ䐀椀뼀瀞Ⰰ 氀�椞 搀椀 挀栀切挀  
đặc thù trên đây đã không được noi theo, lại đem phân tích những phạm vi tiểu ਀最椀�椞 ᄀ뼁渞 渀픀椞 瘀섀„猀愀甀 䰀甀관琞 戀�„ᄀ 琀爀�„渀渀 爀ꔀ琞 挀栀椀 氀礀⸀ 䐀漀 ᄀ 渀뼀甞 琀愀 洀甀턀渞 欀栀ꌀ漞 猀琀  
bản ý của Phật qua Luật bộ mà không ghi nhớ những điều trình bày trên đây thì ਀焀甀礀뼀琞 欀栀渀最 琀栀쌀„ᄀꄁ琞 ᄀ뀁挞 洀挞 ᄀ挀栀⸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Thứ ba, thái độ của Phật đối với tín ngưỡng và tập quán nhất ਀戀愀渀 挀愞 戀ꔀ礞 最椀�„渀栀뀀 琀栀뼀„渀漀㼀 嘀섀„ᄀ椁쌀洞 渀礀Ⰰ 洀�琞 洀뜀琞 倀栀관琞 最椀„洀�琞 琀栀椀 ᄀ�„瀀栀 戀渀栀  
nghiêm túc, mặt khác, nếu xét ra không có hại cho tinh thần vĩ đại của Ngài, hơn ਀渀愞Ⰰ 瘀 渀栀甀 挀꜀甞 最椀漀 栀愀Ⰰ ᄀ턁椞 瘀�椞 琀관瀞 焀甀渀 瘀 琀渀 渀最뀀渞最 ᄀ뀁ꄁ渁最 琀栀�椞Ⰰ 倀栀관琞 挀栀„ 
trương thỏa hiệp. Cho nên trong các giáo thuyết thường có chỗ không nhất trí, ਀琀挞 氀 挀椀 最 欀栀渀最 挀 栀ꄀ椞 挀栀漀 挀栀„渀最栀⤀愁 挀愞 倀栀관琞 琀栀 ᄀ뀁挞 琀栀甀 搀渞最Ⰰ 渀뼀甞 琀爀椀  
lại, thì tuy cùng một sự kiện nhưng Phật lại giữ thái độ phản đối: điều này ਀琀뀀�渞最 欀栀渀最 挀 最 氀 氀ꄀ„挀ꌀⰞ 琀渀 渀最뀀渞最 倀栀ꄀ洞 吀栀椀渀 氀 洀�琞 琀栀 搀⸞ 䜀椀漀 ᄀ팁„ 
Bà-La-Môn cho Phạm Thiên là vị Nhân-Cách-Thần trung tâm, làm chủ thế giới Sa-Bà, ਀挀栀漀 渀渀 欀栀椀 琀椀뼀瀞 砀切挀 瘀�椞 砀 栀�椞 䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 ᄀ挞 倀栀관琞 挀椀渁最 欀栀渀最 戀케„焀甀愀 琀渀 渀最뀀渞最  
ấy. Đức Phật thừa nhận Phạm Thiên với tư cách một người tán thán và tùy hỷ, khi ਀氀 渀最뀀�椞 戀ꌀ漞 挀栀渞最 挀栀漀 琀뀀 琀뀀�渞最 挀愞 倀栀관琞Ⰰ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀 
<a name="_ftnref7" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn7">਀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㜀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀 欀栀椀 琀栀 氀 渀最뀀�椞 琀栀준渞栀  
Phật thuyết pháp.<span class="MsoFootnoteReference">਀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㠀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㠀∀㸀 
<span style="font-size: 12.0pt">[8]</span></a></span> Nhưng khi gặp trường hợp ਀渀最뀀�椞 渀漀 琀椀渀 倀栀ꄀ洞 吀栀椀渀 氀 氀ﴀ 琀뀀�渞最 挀甞 欀渀栀 洀 欀栀渀最 ᄀ漁椀 栀漀椀 ᄀ뼁渞 最椀漀 渀最栀⤀愁  
của Phật thì tất Phật sẽ phủ nhận thực tính tồn tại của Phạm Thiên và cho tín ਀渀最뀀渞最 ꔀ礞 氀 瘀 挀̀渁 挀⸞ 㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Như trong trường A-Hàm, Tam kinh (Tevijja Sutta),<span class="MsoFootnoteReference">਀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㤀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㤀∀㸀 
<span style="font-size: 12.0pt">[9]</span></a></span> Phật có hỏi một người ਀䈀ⴀ䰀愀ⴀ䴀渀 琀椀渀 琀뀀�渞最 倀栀ꄀ洞 吀栀椀渀 爀넀渞最㨀 㰀椀㸀က 挀 愀椀 琀渞最 琀栀ꔀ礞 倀栀ꄀ洞 吀栀椀渀 琀관渞 洀꼀琞  
chưa? Đó chỉ là không tưởng cũng như người đàn bà thương một người trong mộng ਀瘀관礞⸀ 㰀⼀椀㸀䐀漀 ᄀ 琀愀 琀栀ꔀ礞 ᄀ턁椞 瘀�椞 琀渀 渀最뀀渞最 ᄀ뀁ꄁ渁最 琀栀�椞 琀甀礀 倀栀관琞 挀 氀뀀甁 琀洀 ᄀ뼁渞  
nhưng không phải đó là bản ý của Phật, bởi vậy, nếu chỉ biết qua các kỷ lục về ਀猀„琀豈礀 栀„栀愀礀 欀栀甀礀뼀渞 琀栀준渞栀 挀愞 倀栀ꄀ洞 吀栀椀渀 洀 挀栀漀 爀넀渞最 ᄀ턁椞 瘀�椞 倀栀ꄀ洞 吀栀椀渀 倀栀관琞  
cũng biểu thị kinh ý thì thật trái với bản ý của Phật. Lại trong các kinh điển, ਀琀愀 琀栀뀀�渞最 琀栀ꔀ礞 最栀椀 挀栀瀀 瘀섀„䴀愀 嘀뀀ꄁ渁最 ⠀䴀攀爀愀 瀀愀瀀椀洀愀⤀ 挀椀渁最 最椀턀渞最 渀栀뀀 琀爀뀀�渞最 栀瀞 倀栀ꄀ洞  
Thiên trên đây. Phật nói <i>“ma” </i>là ám chỉ sự <i>chướng ngại </i>việc tu đạo ਀挀栀„欀栀渀最 栀섀„栀洀 渀最„ﴀ 渀最栀⤀愁 㰀椀㸀洀愀 焀甀椀 㰀⼀椀㸀渀栀뀀 琀관瀞 琀挞 ᄀ뀁ꄁ渁最 琀栀�椞 琀椀渀 琀뀀�渞最⸀ 嘀섀„ 
điểm này, trước kia Windisch và Warren đã nói rõ.<span class="MsoFootnoteReference">਀㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀爀攀昀㄀　∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀㄀　∀㸀 
<span style="font-size: 12.0pt">[10]</span></a></span> Nếu không đi sâu mà chỉ ਀琀洀 栀椀쌀甞 琀爀渀 戀섀„洀뜀琞 挀挀 欀椀渀栀 瘀̀渁 琀栀 ᄀ漀 挀豈渀最Ⰰ 渀栀뀀 䘀愀甀猀戀漀氀氀 ᄀ 渀椀Ⰰ 挀栀준„氀 渀栀관渞  
người trong ảo tượng<a name="_ftnref11" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn11"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[11]</span></span></a> ਀⸀ 一最漀椀 爀愀Ⰰ 挀渀 渀栀椀섀甞 琀栀 搀„渀栀뀀渁最 欀栀渀最 琀栀쌀„欀쌀„栀뼀琞⸀ 䌀栀준„砀攀洀 焀甀愀 洀ꔀ礞 挀栀渞最 洀椀渀栀  
trên đây cũng đủ biết rằng nếu muốn thấy rõ chân ý của Phật người ta không thể ਀挀甀 挀栀ꔀ瀞 瘀漀 猀„戀椀쌀甞 搀椀윀渞 挀愞 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 ᄀ뀁挞⸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Thứ tư, bây giờ lại khảo sát đến mối liên lạc giữa sự <i>tự ਀最椀挀 㰀⼀椀㸀瘀 㰀椀㸀最椀挀 琀栀愀 㰀⼀椀㸀挀愞 ᄀ挞 倀栀관琞Ⰰ 瘀 �„ᄀ礀 挀椀渁最 挀 ᄀ椁쌀洞 琀愀 挀꜀渞 挀栀切 ﴀ⸀  
Theo truyền thuyết, sau khi thành chính giác, Phật còn ngồi lại tư duy trong hai ਀洀뀀ꄁ椁 洀턀琞 渀最礀 渀愞⸀ 䰀切挀 ꔀ礞 倀栀관琞 渀栀관渞 琀栀ꔀ礞 挀栀渀 氀ﴀ 一最椀 瘀愞 渀最�„ᄀ뀁挞 焀甀 猀甀 砀愀Ⰰ  
sợ người đời không thể hiểu được, nên, trong một lúc, đã có quyết tâm không ਀琀栀甀礀뼀琞 瀀栀瀀 ᄀ�„猀椀渀栀⸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀 
<a name="_ftnref12" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn12">਀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀⸀　瀀琀∀㸀嬀㄀㈀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀 一最礀 渀愀礀 渀뼀甞 琀愀 挀栀漀 焀甀礀뼀琞  
tâm nhất thời đó là sự thực tâm lý của Phật lúc bấy giờ thì truyền thuyết Phạm ਀吀栀椀渀 琀栀준渞栀 倀栀관琞 琀爀甀礀섀渞 最椀漀 挀椀渁最 挀 琀栀쌀„ᄀ뀁挞 琀栀愞 渀栀관渞⸀ 吀洀 氀ꄀ椞Ⰰ 渀最뀀�椞 琀愀 洀甀턀渞  
biết là cái <i>động cơ </i>của Phật như thế nào mà sau đó Phật đã đổi quyết tâm ਀ᄀ쌁„ᄀ椁 琀爀甀礀섀渞 ᄀꄁ漞⸀ က礀 琀甀礀 氀 洀�琞 猀„琀栀관琞 栀椀쌀渞 渀栀椀渀Ⰰ 渀栀뀀渁最Ⰰ 最椀愞 欀栀漀ꌀ渞最 琀„㰀椀㸀琀„ 
giác </i>chuyển sang <i>giác tha, </i>về phương diện thuyết giáo, ta không thể ਀欀栀渀最 琀栀꤀洞 猀琀 欀豈„ᄀ椁쌀洞 ᄀ⸀ 䈀ꌀ漞 爀넀渞最 瘀 最椀漀 瀀栀瀀 焀甀 猀甀 砀愀Ⰰ 渀最뀀�椞 ᄀ�椞 欀栀渀最 琀栀쌀„ 
lĩnh hội mà quyết tâm không truyền đạo, rồi sau lại bỏ ý định ấy mà đi thuyết ਀瀀栀瀀 ᄀ�„猀椀渀栀㨀 渀뼀甞 琀爀�„氀ꄀ椞 渀栀渞最 ᄀ椁쌀洞 ᄀ ᄀ뀁挞 琀爀渀栀 戀礀 琀爀渀 欀椀愀 琀栀 ᄀ礀 挀椀渁最 氀  
sự đắn đo về <i>đối cơ </i>trước khi bắt đầu <i>“chuyển pháp luân” </i>vậy.</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀䌀„琀栀攀漀 渀栀渞最 氀ﴀ 搀漀 ᄀ 渀椀 �„琀爀渀Ⰰ 欀栀椀 欀栀ꌀ漞 猀琀 瘀섀„洀턀椞 焀甀愀渀  
hệ giữa kinh điển và bản ý của Phật, nếu cố chấp tất cả kinh điển đều phản ánh ਀琀爀甀渀最 琀栀挞 戀ꌀ渞 ﴀ 挀愞 倀栀관琞 琀栀 琀栀관琞 氀 瀀栀뀀ꄁ渁最 瀀栀瀀 最椀ꌀ椞 琀栀挀栀 欀栀渀最 ᄀ度渀最 ᄀ渀最⸀  
Nói một cách khái quát, các nhà Tiểu Thừa cho tất cả kinh điển đều là bản ý của ਀倀栀관琞Ⰰ 琀渀栀 挀턀„挀栀ꔀ瀞 ꔀ礞 欀栀渀最 琀栀쌀„瀀栀 渀픀椞Ⰰ 戀�椞 瘀관礞 洀 挀挀 渀栀 ကꄁ椞 吀栀愞 洀윀渞栀 搀愀渀栀  
họ là <i>Tiểu Thừa. </i>Nhưng cũng có một số có đầu óc phê bình thì cho những ਀氀�椞 倀栀관琞 渀椀 最팀洞 栀愀椀 瀀栀뀀ꄁ渁最 搀椀윀渞 氀 㰀椀㸀䌀栀渀 က뼁„㰀⼀椀㸀⠀瀀愀爀愀洀愀琀琀栀愀⤀ 瘀 㰀椀㸀吀挞 က뼁„㰀⼀椀㸀 
(vohara) mà hiển trứ nhất là Thuyết-Nhất-Thiết-Hữu Bộ thuộc Thượng-Tọa-Bộ. Bộ ਀渀礀 琀栀愞 渀栀관渞 琀爀漀渀最 挀挀 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞Ⰰ 挀 欀椀渀栀Ⰰ 㰀椀㸀ᰀ戠ꔀ琞 氀椀씀甞 渀最栀⤀愁ᴀ†㰀⼀椀㸀⠀琀挞 渀最栀⤀愁  
lý chưa được hoàn toàn),<a name="_ftnref13" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn13"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[13]</span></span></a> ਀洀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 欀栀椀 最椀ꌀ椞 琀栀挀栀 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 挀꜀渞 瀀栀ꌀ椞 瘀뀀琞 氀渀 琀爀渀 挀挀 挀甀 瘀̀渁⸀ 䰀甀관渞  
Ðại Tỳ-Bà-Sa đã châm biếm những người cố chấp kinh văn một cách thái quá như sau<a name="_ftnref14" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftn14"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12.0pt">[14]</span></span></a>:਀㰀椀㸀ᰀ䌠 瘀쬀„琀爀„瘀̀渁 匀愀ⴀ䴀渀 挀„戀洀 猀琀 氀ꔀ礞 瘀̀渁 琀Ⱎ 栀씀„爀�椞 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 爀愀 氀 欀栀渀最 搀洀  
nói gì cả”. </i>Từ tinh thần đó mà đi sâu mãi vào nữa là Ðại Thừa Giáo. Vả lại, ਀ᄀ꜁甞 洀턀椞 挀愞 挀甀�挞 瘀관渞 ᄀ�渞最 퀀ꄀ椞 吀栀愞 挀栀渀栀 挀椀渁最 氀 洀甀턀渞 琀爀�„瘀섀„瘀�椞 挀栀渀 琀椀渀栀 琀栀꜀渞  
của Phật, mà, nếu muốn thế, không thể không tìm trong các kinh văn: đó là điểm ਀挀栀切渀最 琀愀 挀꜀渞 最栀椀 渀栀�⸞ 一栀관渞 砀琀 琀栀攀漀 ᄀ椁쌀洞 渀礀Ⰰ 挀栀切渀最 琀愀Ⰰ 洀뜀挞 搀꜀甞 欀栀渀最 渀栀뀀 挀挀  
nhà đại thừa đời sau cho rằng ngoài các kinh điển A-Hàm, đức Phật cũng còn trực ਀琀椀뼀瀞 渀椀 挀挀 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 퀀ꄀ椞 吀栀愞Ⰰ 渀栀뀀渁最 瘀 洀甀턀渞 琀洀 挀꜀甞 挀栀渀 ﴀ 挀愞 倀栀관琞 渀渀 挀栀„ 
trương đôi khi cũng dùng tinh thần Ðại Thừa mà nhìn qua A-Hàm Bộ và Luật Bộ. Vả ਀氀ꄀ椞Ⰰ 渀栀渞最 欀椀渀栀 ᄀ椁쌀渞 ᄀ뀁挞 氀뀀甁 琀爀甀礀섀渞 ᄀ뼁渞 渀愀礀Ⰰ 瀀栀꜀渞 氀�渞 ᄀ ᄀ뀁挞 栀渀栀 瀀栀ꄀ洞 栀愀 瘀  
A-Tỳ-Ðạt-Ma-Hóa, tức đã được biên tập sau thời kỳ Tiểu-Thừa-Hóa, nếu muốn tìm ਀ᄀ뀁挞 琀椀渀栀 琀栀꜀渞 渀最甀礀渀 琀栀礞 琀栀 挀栀„琀爀뀀ꄁ渁最 琀爀渀 氀ꄀ椞 挀渀最 挀꜀渞 琀栀椀뼀琞 栀ꄀ渁⸀ 䐀漀 ᄀⰀ  
trên lĩnh vực học vấn, ta nên thận trọng, không thể khinh thường các loại kinh ਀瘀̀渁⸀ 䈀�椞 氀묀Ⱎ 渀뼀甞 欀栀渀最 挀豈渀最 洀�琞 氀切挀 琀洀 琀椀 ﴀ 渀最栀⤀愁 琀椀섀洞 ꤀渞 ᄀ넁渞最 猀愀甀 琀ꔀ琞 挀ꌀ„挀挀  
lời kinh để quán triệt toàn thể tư tưởng thì chung cùng không thấy rõ được cái ਀挀栀渀 琀뀀�渞最 挀愞 倀栀관琞㨀 ᄀ 氀 ᄀ椁섀甞 琀愀 欀栀渀最 琀栀쌀„焀甀渀⸀㰀⼀瀀㸀 
<p class="BodyText">Tóm lại, theo chỗ tôi thấy thì trong bản thân lập trường của ਀倀栀관琞 最팀洞 ᄀ„栀愀椀 礀뼀甞 琀턀„吀椀쌀甞 吀栀愞 瘀 퀀ꄀ椞 吀栀愞Ⰰ ᄀ팁渞最 琀栀�椞Ⰰ 挀栀대渞最 瀀栀ꌀ椞 吀椀쌀甞 吀栀愞Ⰰ  
mà cũng chẳng phải Ðại Thừa. Những kinh điển Nguyên thủy, khi được biên tập để ਀氀뀀甁 琀爀甀礀섀渞Ⰰ 瀀栀꜀渞 氀�渞 ᄀ 洀愀渀最 猀꼀挞 琀栀椀 吀椀쌀甞 吀栀愞Ⰰ 渀栀뀀渁最Ⰰ 欀栀椀 ᄀ뀁挞 挀栀준渞栀 氀ﴀ 琀栀  
đúng như lập trường mà tôi đã nhận định ở trên. Ở đây, tôi sẽ căn cứ theo lập ਀琀爀뀀�渞最 ꔀ礞 洀 欀栀ꌀ漞 猀琀 琀爀漀渀最 最椀漀 氀ﴀ 퀀ꄀ椞 吀栀愞 瘀 吀椀쌀甞 吀栀愞 ᄀ쌁„挀 ᄀ뀁挞 猀„最椀ꌀ椞  
thích tự do: đó là thiền ý của tôi trong cuốn sách nhỏ này.<span lang="X-NONE">&nbsp;</span>&nbsp;</p>਀㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䈀漀搀礀吀攀砀琀∀㸀☀渀戀猀瀀㬀㰀⼀瀀㸀 
਀㰀栀爀 眀椀搀琀栀㴀∀㌀　─∀ 愀氀椀最渀㴀∀氀攀昀琀∀㸀 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn1">਀ऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
	<a name="_ftn1" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref1">਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㄀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀 
	</span> ਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀䌀栀愀爀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀吀爀甀渀最 䄀ⴀ䠀洀Ⰰ 吀栀뼀„最椀愀渀 䬀椀渀栀 ㈀㈀ ⠀挀挀 戀ꌀ渞Ⰰ 瀀Ⰰ ㄀㘀㐀⤀ ⠀䄀 䤀嘀 瀀Ⰰ ㈀㌀⤀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn2">਀ऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
	<a name="_ftn2" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref2">਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㈀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀 
	</span></span><span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Dị-Bộ-Tôn-Luân Luận, mục Ðại Chúng Bộ, và Somamgala viaini, p. ਀ऀ㄀㈀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn3">਀ऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
	<a name="_ftn3" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref3">਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㌀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀 
	</span> ਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀䌀栀愀爀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀퀀 ᄀ뀁挞 搀쬀挞栀 爀愀 䠀渀 瘀̀渁⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn4">਀ऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
	<a name="_ftn4" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref4">਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㐀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㄀瀀琀㬀 挀漀氀漀爀㨀 眀椀渀搀漀眀琀攀砀琀∀㸀 
	</span><span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">A ii, p. 148: Căn bản Phật-Giáp Phụ ਀ऀ氀挞Ⰰ 瀀Ⰰ ㄀㔀⸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn5">਀ऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
	<a name="_ftn5" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref5">਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㔀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀 
	</span>਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀䌀栀愀爀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀一最椀 瀀栀꜀渞 䰀甀관琞 焀甀礀쌀渞 ㈀　Ⰰ 琀�„㈀㌀戀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀搀椀瘀㸀 
<div style="mso-element: footnote" id="ftn6">਀ऀ㰀瀀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀洀愀爀最椀渀ⴀ琀漀瀀㨀 　㬀 洀愀爀最椀渀ⴀ戀漀琀琀漀洀㨀 　∀㸀 
	<a name="_ftn6" title style="font-family: Times New Roman; color: #3333FF; text-decoration: none; text-underline: none; text-line-through: none" href="#_ftnref6">਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䴀猀漀䘀漀漀琀渀漀琀攀刀攀昀攀爀攀渀挀攀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀嬀㘀崀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀猀瀀愀渀㸀㰀⼀愀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀 
	</span>਀ऀ㰀猀瀀愀渀 挀氀愀猀猀㴀∀䘀漀漀琀渀漀琀攀吀攀砀琀䌀栀愀爀∀㸀㰀猀瀀愀渀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 ㄀㈀瀀琀∀㸀吀爀뀀�渞最ⴀ䠀洀Ⰰ 焀甀礀쌀渞 㐀Ⰰ 䐀甀 栀渀栀 䬀椀渀栀Ⰰ 琀爀愀渀最 㜀㠀　㬀  
	D. 16 Mahàparini bbanasutta 11. P. 154.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㜀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㜀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㜀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[7]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Tạp-A-Hàm quyển 44, p. 726, SIPP 13-14.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㠀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㠀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㠀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[8]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">M.22 Ariyapariyesana IPP 167-684, Bản hành tập Kinh, tờ 8 trang 48b.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㤀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㤀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㤀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[9]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Quyển 16, Tam Minh Kinh, D, I; Tevijja.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀　∀㸀 
	<t" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀　∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀　∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[10]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Windisch, Mara und Buddha, s 102; Warren; Buddism in Translation, p. 63.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㄀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㄀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㄀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[11]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">S.B.E.X Introduction to Suttampata, p. XIV.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㈀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㈀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㈀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[12]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Tạp-A-Hàm 44, Các bản p. 726. SiPP 13a-14.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㌀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㌀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㌀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[13]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Dị-Bộ-Tôn-Luận Luận.</span></span></div>਀㰀搀椀瘀 猀琀礀氀攀㴀∀洀猀漀ⴀ攀氀攀洀攀渀琀㨀 昀漀漀琀渀漀琀攀∀ 椀搀㴀∀昀琀渀㄀㐀∀㸀 
	<p class="MsoFootnoteText" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀ㰀愀 渀愀洀攀㴀∀开昀琀渀㄀㐀∀ 琀椀琀氀攀 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ昀愀洀椀氀礀㨀 吀椀洀攀猀 一攀眀 刀漀洀愀渀㬀 挀漀氀漀爀㨀 ⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀㬀 琀攀砀琀ⴀ搀攀挀漀爀愀琀椀漀渀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ甀渀搀攀爀氀椀渀攀㨀 渀漀渀攀㬀 琀攀砀琀ⴀ氀椀渀攀ⴀ琀栀爀漀甀最栀㨀 渀漀渀攀∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀开昀琀渀爀攀昀㄀㐀∀㸀 
	<span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 12pt">[14]</span></span></a><span style="font-size: 12pt">਀ऀ㰀⼀猀瀀愀渀㸀  
	<span class="FootnoteTextChar"><span style="font-size: 12pt">Bà-Sa, quyển 50, p, 211b.</span></span><hr></div>਀ 
<table border="0" width="100%" id="table1" cellspacing="0" cellpadding="0">਀ऀ㰀琀爀㸀 
		<td width="430">਀ 
			<p style="margin-top: 0; margin-bottom: 0" align="left">਀ऀऀऀ㰀昀漀渀琀 昀愀挀攀㴀∀䴀椀挀爀漀猀漀昀琀 匀愀渀猀 匀攀爀椀昀∀ 猀琀礀氀攀㴀∀昀漀渀琀ⴀ猀椀稀攀㨀 㠀瀀琀∀ 挀漀氀漀爀㴀∀⌀㠀　　　　　∀㸀 
			Ban Tu Thư Phật Học</font></p></td>਀ऀऀ㰀琀搀㸀 
		<p align="right" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">਀ऀऀ㰀昀漀渀琀 昀愀挀攀㴀∀䴀椀挀爀漀猀漀昀琀 匀愀渀猀 匀攀爀椀昀∀㸀 
		<font color="#808080" style="font-size: 8pt">Cập nhật:਀ऀऀ㰀℀ⴀⴀ眀攀戀戀漀琀 戀漀琀㴀∀吀椀洀攀猀琀愀洀瀀∀ 匀ⴀ吀礀瀀攀㴀∀䔀䐀䤀吀䔀䐀∀ 匀ⴀ䘀漀爀洀愀琀㴀∀─洀⼀─搀⼀─夀∀ 猀琀愀爀琀猀瀀愀渀 ⴀⴀ㸀　㔀⼀㈀㐀⼀㈀　　㔀㰀℀ⴀⴀ眀攀戀戀漀琀 戀漀琀㴀∀吀椀洀攀猀琀愀洀瀀∀ 椀ⴀ挀栀攀挀欀猀甀洀㴀∀㄀㈀㔀㜀㘀∀ 攀渀搀猀瀀愀渀 ⴀⴀ㸀 
		</font>਀ऀऀऀ㰀愀 琀愀爀最攀琀㴀∀开猀攀氀昀∀ 琀椀琀氀攀㴀∀氀渀 ☀⌀㈀㜀㌀㬀☀⌀㜀㠀㐀㜀㬀甀 琀爀愀渀最∀ 栀爀攀昀㴀∀⌀琀漀瀀∀㸀 
			<font color="#808080" style="font-size: 8pt">਀ऀऀऀ㰀椀洀最 戀漀爀搀攀爀㴀∀　∀ 猀爀挀㴀∀⸀⸀⼀⸀⸀⼀⸀⸀⼀椀洀愀最攀猀⼀琀漀瀀㄀⸀最椀昀∀ 眀椀搀琀栀㴀∀㄀㠀∀ 栀攀椀最栀琀㴀∀㄀㔀∀㸀㰀⼀昀漀渀琀㸀㰀⼀愀㸀㰀⼀昀漀渀琀㸀㰀⼀琀搀㸀 
	</tr>਀ऀ㰀⼀琀愀戀氀攀㸀 
਀㰀⼀戀漀搀礀㸀 
਀㰀⼀栀琀洀氀㸀�